9.1.13

Το σχέδιο για τη «Νέα Ελλάδα»: Γεωπολιτικά σενάρια, στοχεύσεις, προτεραιότητες και οι θιασώτες του εξωστρεφούς αναπτυξιακού μοντέλου



Παραμονές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς οι αγορές της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και άλλων μεγάλων πόλεων της ελληνικής περιφέρειας έσφυζαν από ζωή. Κόσμος πήγαινε κι ερχόταν, άλλοι ψώνιζαν, άλλοι απλώς κοιτούσαν, η ατμόσφαιρα ωστόσο μόνο καταθλιπτική δεν ήταν, όπως πολλοί ανέμεναν. Αλλά και οι χειμερινοί τουριστικοί προορισμοί των ελληνικών βουνών ξαναζωντάνεψαν αυτές τις μέρες.

Στο Μέτσοβο επικράτησε το αδιαχώρητο, τα αυτοκίνητα πάρκαραν στον περιφερειακό δρόμο και ο δήμαρχος αναγκάστηκε να βάλει πουλμανάκια προκειμένου να μεταφέρονται οι επισκέπτες από και προς το κέντρο της πόλης. Αντιστοίχως στην Αράχοβα του Παρνασσού, στον Αγιο Αθανάσιο του Καϊκματσαλάν, στα Τρία-Πέντε Πηγάδια του Βερμίου, στη Βασιλίτσα των Γρεβενών, στα χωριά του Πηλίου, αλλά και στη Βυτίνα, στη Δημητσάνα, στη Στεμνίτσα και αλλού δεν έβρισκες τραπέζι για καφέ, σύμφωνα με τις αφηγήσεις χειμερινών εκδρομέων.

Ηταν αυτή η ατμόσφαιρα ξέσπασμα εορταστικό που πάει και πέρασε ή δηλώνει πραγματική αλλαγή συναισθημάτων απέναντι στην οικονομική κρίση; Η απάντηση στο ερώτημα ούτε απλή είναι ούτε εύκολη. Γιατί δίπλα στην εορταστική ατμόσφαιρα παραμονεύει η φτώχεια και στα στενά των πολύβουων εμπορικών δρόμων φωλιάζουν οι άστεγοι, που δεν έχουν πού την κεφαλήν κλίνη. Και πιο πέρα από τις πλατείες μπορεί η ανεργία να πνίγει σπίτια και τετράγωνα ολόκληρα.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Γ. Προβόπουλος θεωρεί ότι η ψυχολογία είναι καλύτερη. Πιστεύει ότι η ατμόσφαιρα στην οικονομία είναι λιγότερο αγχωτική μετά τη χορήγηση της μεγάλης δόσης και ενδεικτική προς τούτο είναι η παρατηρηθείσα αύξηση των ιδιωτικών καταθέσεων κατά περίπου 6 δισ. ευρώ τον περασμένο Δεκέμβριο.
Κατά τον κ. Προβόπουλο το γεγονός είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή κατεγράφη σε χρόνο κατά τον οποίο πληρώθηκαν λογαριασμοί στην Εφορία, στα ασφαλιστικά ταμεία, στη ΔΕΗ και αλλού. «Εχει δρόμο ακόμη ως τη σταθεροποίηση, θα περάσουμε κι άλλους κλυδωνισμούς, αλλά τα σημάδια είναι καλά» συμπληρώνει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος.

Επιπλέον, δηλώνει πιο αισιόδοξος και για την εξέλιξη των ευρωπαϊκών υποθέσεων. «Η Ευρώπη είναι περισσότερο εξοπλισμένη για την αντιμετώπιση της κρίσης, έχει πια δημιουργήσει μηχανισμούς διάσωσης και επιπλέον έχει θέσει τις βάσεις για τη δημοσιονομική, την τραπεζική και την πολιτική ένωσή της» λέει χαρακτηριστικά και προσθέτει ότι «ήδη οι αγορές τοποθετούνται και επιστρέφουν στην ευρωζώνη κεφάλαια που είχαν διαρρεύσει σε άλλες αγορές».

Ακόμη, αποδίδει εξαιρετική σημασία στο γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής διέφυγαν του «δημοσιονομικού γκρεμού», ο οποίος προσέθετε αβεβαιότητα στο διεθνές οικονομικό σύστημα. Επιπλέον υποστηρίζει ότι, όπως τα κύματα ευφορίας κάποτε τελειώνουν, έτσι και εκείνα της απαισιοδοξίας μπορούν να σβήσουν αν υπάρξουν οι προϋποθέσεις. Γενικώς πιστεύει ότι το ελατήριο έχει πιεσθεί πολύ και φθάνει ο καιρός να απελευθερωθεί. «Ζούμε σχεδόν τρεισήμισι χρόνια στη μιζέρια και στη φθορά, δεν μπορεί να διατηρηθεί επ' άπειρον αυτή η κατάσταση» λέει χαρακτηριστικά.

Ο υπουργός Οικονομικών κ. Ι. Στουρνάρας από την πλευρά του, παρ' ότι φύσει αισιόδοξος, είναι επιφυλακτικός. Πιστεύει ότι έχουν διαμορφωθεί καλύτερες προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης, αλλά θα απαιτηθεί πολύς κόπος και διαρκής προσπάθεια για να μπει η ελληνική οικονομία σε διαδικασίες ανάκαμψης και ανάπτυξης. «Αν μας βοηθήσουν οι διεθνείς συνθήκες και οι εσωτερικές πολιτικές συνθήκες, τα πράγματα θα πάνε καλύτερα» πιστεύει ο κ. Στουρνάρας, ο οποίος καίγεται να επιβεβαιώσει, βάσει των οριστικών στοιχείων του 2012, τη δημοσιονομική πρόοδο και εκείνη του ισοζυγίου πληρωμών, ώστε να μην αντιμετωπίσει πιθανές αμφισβητήσεις από τους ευρωπαίους εταίρους και την τρόικα.

Είναι αλήθεια πάντως ότι η συμφωνία του προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα με τους συντηρητικούς Ρεπουμπλικανούς για την αντιμετώπιση του αμερικανικού ελλείμματος χωρίς την καταφυγή στους αυτόματους δημοσιονομικούς σταθεροποιητές απάλλαξε, έστω προσωρινά, τον κόσμο από την αβεβαιότητα βύθισης και της αμερικανικής οικονομίας στην ύφεση.

Αντιθέτως μάλιστα η παγκόσμια οικονομία έλαβε ένα σήμα ελπίδας ότι το αμερικανικό δημοσιονομικό έλλειμμα μπορεί να ελεγχθεί χωρίς να πληγεί η ανάπτυξη στις Ηνωμένες Πολιτείες και χωρίς να χρειασθεί να εισέλθει ολόκληρος ο κόσμος σε νέο κύκλο οικονομικής κρίσης. Δεν είναι τυχαίο ότι η νέα ιαπωνική κυβέρνηση προσανατολίζεται πλέον σε επεκτατική δημοσιονομική πολιτική και προτίθεται να διαθέσει πάνω από 1,2 τρισ. δολάρια για την προώθηση μεγάλων αναπτυξιακών έργων.

Γενικώς πιστεύεται ότι στις ΗΠΑ, στην Ιαπωνία, στη Βραζιλία, στη Ρωσία, στην Κίνα και στην Ινδία υιοθετούν πολιτικές ενίσχυσης της ανάπτυξης, με αποτέλεσμα να καλλιεργούνται από την αρχή του 2013 προσδοκίες ενίσχυσης της οικονομικής δραστηριότητας παγκοσμίως.

Επιπλέον δεν είναι λίγοι εκείνοι που προσβλέπουν ενίσχυση της ανάπτυξης στις ζώνες της Βόρειας Αφρικής, της Αραβικής Χερσονήσου και της Μέσης Ανατολής.

Οι τροφοδοτούμενες και από τη Δύση επαναστάσεις στοχεύουν και στο άνοιγμα μιας μεγάλης αγοράς 350-400 εκατομμυρίων ανθρώπων συνολικού τζίρου μεταξύ 1,5 και 2 τρισ. δολ. που ως τώρα λυμαίνονταν 15.000 οικογένειες σουλτάνων και δικτατόρων. Η διάχυση του πλούτου στη Βόρεια Αφρική και στην ευρύτερη ζώνη της Μέσης Ανατολής μπορεί να δώσει ώθηση στην παγκόσμια ανάπτυξη, καθώς πρόκειται για πολυπληθή περιοχή, που κατοικείται από πολίτες με τεράστια αποθέματα ανεκπλήρωτης ζήτησης.

Στη βάση και τέτοιων διεθνών εξελίξεων καλλιεργούνται προσδοκίες για μια ελληνική οικονομική αναγέννηση. Ηδη στο υπουργείο Οικονομικών και σε διασυνδεδεμένα με την τρόικα οικονομικά ινστιτούτα αναζητούν τις μελλοντικές ελληνικές αναπτυξιακές διεξόδους. Και διακρίνουν ως βάσεις του επόμενου αναπτυξιακού κύματος τους τομείς της Υγείας, της Παιδείας, των μεταφορών, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, των νέων τεχνολογιών, του τουρισμού και της νέας μεταποίησης αγροτικών προϊόντων.

Η νέα - μετά το μνημόνιο - Ελλάδα, όπως υποστηρίζουν οι θιασώτες του καινούργιου εξωστρεφούς αναπτυξιακού μοντέλου, μπορεί να συγκροτήσει ένα ισχυρότατο μεικτό - δημόσιο και ιδιωτικό - σύστημα υγείας ικανό να καλύψει τις ιατρικές ανάγκες αυτής της αναπτυσσόμενης γεωγραφικής ζώνης. Ηδη τα ελληνικά ιδιωτικά νοσοκομεία περιθάλπουν μαζικά βορειοαφρικανούς πολίτες.

Η εικόνα του Μετροπόλιταν την περίοδο των γιορτών ήταν χαρακτηριστική από τις οικογένειες λίβυων ασθενών που νοσηλεύονταν εκεί για διάφορες παθήσεις. Η Ελλάδα διαθέτει πλήθος ικανότατων, καλά εκπαιδευμένων γιατρών και θα μπορούσε να μετατραπεί σε ιατρικό κέντρο ολόκληρης της περιοχής.

Κατά το σχέδιο το ίδιο μπορεί να συμβεί με τα πανεπιστήμια. Καταλλήλως εκσυγχρονισμένα θα μπορούν να υποδέχονται κάθε χρόνο χιλιάδες νέους από την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.

Στον τομέα των μεταφορών οι συμφωνίες με την κινεζική Cosco και την πολυεθνική Hewlett-Packard μπορούν να πολλαπλασιάσουν το μεταφορικό έργο και των ενδιάμεσων υπηρεσιών στις εμπορικές ζώνες των λιμένων της χώρας. Ως τώρα το λιμάνι του Πειραιά υποδέχεται περίπου 2 εκατομμύρια κοντέινερ τον χρόνο. Με τις τελευταίες συμφωνίες υπάρχουν δυνατότητες να αφαιρεθεί κρίσιμο μεταφορικό έργο από το λιμάνι του Ρότερνταμ και να προστεθεί στα ελληνικά λιμάνια, τα οποία στην πλήρη ανάπτυξή τους μπορούν να υποδέχονται πάνω από 15.000 κοντέινερ την ημέρα, δηλαδή να προσεγγίσουν τα 5 εκατ. κοντέινερ τον χρόνο.

Αν τα ελληνικά λιμάνια διασυνδεθούν κατάλληλα με τον σιδηρόδρομο και αυτός γίνει ηλεκτροκίνητος και αξιόπιστος, το μεταφορικό έργο και όσα το συνοδεύουν μπορούν να λάβουν απίθανες διαστάσεις και να δημιουργήσουν περιβάλλον απασχόλησης μοναδικό για τους έλληνες εργαζομένους. Ο τουρισμός μας επίσης έχει όλες τις δυνατότητες να προσελκύει στα τέλη της τρέχουσας δεκαετίας σχεδόν 30 εκατομμύρια τουρίστες τον χρόνο.

Επίσης, οι νέες τεχνολογίες, συνδεόμενες με την Παιδεία, την Υγεία, τον τουρισμό, τις μεταφορές, τον αναγεννημένο, μετά την ανακεφαλαιοποίηση, χρηματοπιστωτικό τομέα και τον αναπτυσσόμενο τομέα της μεταποίησης ποιοτικών γεωργικών προϊόντων, μπορούν να διαμορφώσουν περιβάλλον νέας ανάπτυξης και να προσφέρουν απασχόληση στο υψηλού επιπέδου - πολύγλωσσο και τεχνολογικά κατηρτισμένο - νεανικό ελληνικό δυναμικό.

Σύμφωνα με το συγκεκριμένο σχέδιο, η Ελλάδα του 2020 μπορεί να έχει κατακτήσει ακαθάριστο εθνικό εισόδημα υψηλότερο των 330 δισ. ευρώ και να είναι έτοιμη να κατακτήσει περίζηλη θέση στο G20! Πολλοί πιθανώς να θεωρήσουν τα παραπάνω όνειρα θερινής νυκτός, παρ' ότι οι νύχτες είναι χειμωνιάτικες.

Τίποτε όμως δεν λείπει από την Ελλάδα για να επιτύχει κάτι τέτοιο. Αρκεί όλοι να αποδεχθούν τον εξωστρεφή χαρακτήρα της οικονομίας και να προσαρμοσθούν στις προτεραιότητες που αυτός θέτει.

Συγγραφέας: Καρακούσης Αντώνης, Πηγή: ΒΗΜΑ 05/01/2013