16.6.12

Μόνοι στο ευρώ; Ανόητο!



Η εκδοχή Τσίπρα για την παραμονή μας στο ευρώ μπορεί να μας παγιδεύσει στην «κόλαση του ευρώ». Αν ήμουν ευκολόπιστος στις θεωρίες συνωμοσίας, θα πίστευα ότι αυτό ακριβώς επιθυμούν στον ΣΥΡΙΖΑ. Ο λαός μας αποστρέφεται την έξοδό μας από τη Ζώνη του Ευρώ, σε πολύ μεγάλο ποσοστό, τουλάχιστον 80%. Αν όμως οι εθνικές αποτυχίες συνεχιστούν, η οικονομική κατάσταση δεν λέει να διορθωθεί, οι εταίροι στη Ζώνη και την Ευρώπη παραμένουν σαστισμένοι και ασυντόνιστοι, πολλοί θα είναι εκείνοι που θα αρχίσουν να ακούν με ενδιαφέρον την προοπτική μιας «εθνικής» οικονομικής πολιτικής. Στην ίδια κατεύθυνση επιδρά η άρνηση της Γερμανίας στη διερεύνηση εναλλακτικών προσεγγίσεων για την κρίση, επί τόσο μεγάλο διάστημα, και παρόλο που εμφανίζει πλέον σημάδια ανασύνταξης, προξενεί απελπισία στους πολλούς. Η επέκταση της κρίσης στην Ισπανία, οι αυξανόμενες δυσκολίες της Ιταλίας και η αναμενόμενη δύσκολη ανασυγκρότηση στη Γαλλία επεκτείνουν την ανησυχία και σε εκείνους που παρακολουθούν προσεκτικότερα τις δυνατότητες αντιμετώπισης της μεγάλης κρίσης μέσα στο ευρώ.

Το νόμισμα έχει τρεις βασικές ιδιότητες, τις οποίες μπορούμε να εξετάσουμε προκειμένου να διακρίνουμε ένα «καλό» από ένα «κακό» νόμισμα. Πρέπει να εμπιστευόμαστε το νόμισμα ώστε να αποτελεί ένα κοινά αποδεκτό μέσο συναλλαγής. Πρέπει να έχει σταθερότητα ώστε να αποτελεί έμπιστο απόθεμα της περιουσίας μας. Τέλος, πρέπει να αποτελεί μια καλή ασπίδα της αξίας της εργασίας μας, ώστε να εμπιστευόμαστε τη σύγκριση των αξιών όταν εκφράζονται στο συγκεκριμένο νόμισμα.

Είναι κοινή πεποίθηση (αλλά και εμπειρία για όσους θυμούνται πράγματα και καταστάσεις πριν από το 1992/95) ότι το ευρώ είναι ένα καλό νόμισμα. Αντιθέτως, η δραχμή, πριν από το 1998 και τουλάχιστον μετά το 1972, ήταν ένα άλλοτε λιγότερο και συνήθως πολύ κακό νόμισμα.

Δεν είναι όμως υποχρεωτικό να επιστρέψουμε σε εκείνη τη δραχμή. Θα μπορούσε κανείς να δημιουργήσει ένα νέο αλλά καλό νόμισμα. Θα χρειαζόταν πολύ πιο βαθιά λιτότητα από αυτήν που έχουμε δεχτεί υπό το Μνημόνιο. Είναι γνωστό ότι αν η δημιουργία νέου νομίσματος συνοδευθεί από υψηλό πληθωρισμό, τότε θα πρόκειται για ανοιχτή αποτυχία. Για να μη συμβεί αυτό, οι μισθοί πρέπει να παραμείνουν παγωμένοι, ο προϋπολογισμός να εξαφανίσει το έλλειμμά του και οι εξωτερικές συναλλαγές να είναι απολύτως ισορροπημένες. Με δυο λόγια, άμεση έξοδος από το ευρώ απαιτεί οικονομία εξαιρετικά δυναμική και επιθετικά ανταγωνιστική. Με λιτό κράτος και πολύ χαμηλούς φόρους. Περιορισμένη κατανάλωση και μεγαλύτερες επενδύσεις. Πιστεύει κανείς ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις; Προφανώς όχι!

Μένει λοιπόν η επιλογή του Σύριζα: «Μένουμε στο ευρώ, σκίζουμε το Μνημόνιο». Αυτό σημαίνει όμως ότι θα πρέπει μόνοι μας να βρούμε τα ευρώ που χρειάζεται η σταδιακή προσαρμογή του κράτους, η χρηματοδότηση της οικονομίας και η, έστω περιορισμένη, εξυπηρέτηση του χρέους.

Κάτι τέτοιο είναι αδύνατο. Ας μην ξεχνούμε ότι το ευρώ είναι σκληρό νόμισμα με διεθνή μέτρα σύγκρισης, όπως αποδεικνύεται από την ισοτιμία του με το δολάριο. Οταν μπορούμε εμείς να αγοράζουμε τα ίδια προϊόντα με τον Γερμανό, πρέπει να έχεις κοντινή, τουλάχιστον, παραγωγικότητα, στην εργασία και στα κεφάλαιά σου, για να απαιτείς να έχεις και την ίδια ποσότητα εισοδήματος σε ευρώ.

Στον απλοϊκό αυτό συλλογισμό, τα όσα έχει να πει ο κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ δεν φέρνουν καμία θετική απάντηση. Χωρίς τα ευρώ των πιστωτών μας, η μιζέρια θα πλημμυρίσει τους δρόμους της Ελλάδας. Αν μείνουμε στο ευρώ, πρέπει να συμπεριφερόμαστε αντιστοίχως. Οτιδήποτε διαφορετικό δεν είναι παρά ένα ψεματάκι μέχρι να απογοητευτούμε τόσο, που θα αρχίσουμε μόνοι μας να ζητούμε την εγκατάλειψη της Ευρωζώνης.

Είναι βεβαίως σωστό να προσέξουμε ότι ο Αλέξης Τσίπρας ήταν μάλλον ασαφής σε ό,τι αφορά τη διατήρηση της δανειακής σύμβασης. Στελέχη της παράταξής του δίνουν, διακριτικά είναι αλήθεια, διαβεβαιώσεις ότι δεν θα σπεύσουν να καταγγείλουν τη σχέση με τους πιστωτές, τους εταίρους μας, την ευρωτράπεζα και το Ταμείο, χωρίς να έχουν συμφωνήσει μια διαδικασία μετάβασης. Παρόμοια συμφωνία, στις αναλύσεις των στελεχών του, θα μπορούσε να είναι η κατάργηση του Μνημονίου και η αντικατάστασή του με ένα νέο Μνημόνιο, μια συμφωνία διαφορετικού τύπου, η οποία όμως θα διασφαλίζει τη συνέχιση της οικονομικής βοήθειας.

Κανείς, ούτε βεβαίως οι άνθρωποι της Κουμουνδούρου, μπορούν να απαντήσουν με πειστικό τρόπο στα ερωτήματα που ήδη έχουν κράτη, αγορές και επιχειρήσεις για όσα θα συμβούν στη χώρα, μέχρι, τουλάχιστον, να καταλήξει η όποια επαναδιαπραγμάτευση. Μέχρι στιγμής, το πιθανότερο που μπορεί να συμβεί είναι η διάρρηξη της σχέσης όπως διατυπώθηκε στην πρόσφατη διακρατική ευρωζωνική συμφωνία για την Ελλάδα. Πόσο έξυπνο είναι να «σκίσουμε» μια τόσο καλή συμφωνία και να μείνουμε «μόνοι στο ευρώ»; Καθόλου!

Συγγραφέας: Μπάμπης Παπαδημητρίου, Πηγή: Καθημερινή της Κυριακής 03.06.2012