16.5.12

Για μια ειρηνική επανάσταση ανάπτυξης



Η Ελλάδα χρειάζεται μια ειρηνική επανάσταση στην πολιτική και κοινωνικοοικονομική δομή και κουλτούρα της. Τα σημερινά προγράμματα λιτότητας στηρίζονται στο υπάρχον σύστημα. Είναι αναγκαία, αλλά όχι επαρκή. Αυτό που χρειάζεται είναι νέες ιδέες και ανεξάρτητος τρόπος χρηματοδότησης των ιδεών στο στάδιο ανάπτυξης. Ενα καλό παράδειγμα είναι η στήριξη των επαναστατικών αλλαγών στην υψηλή τεχνολογία με καινοτομικά επενδυτικά κεφάλαια.

Η κρίση δίνει στην ελληνική κυβέρνηση, στην Ε. Ε. και στο παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα την ευκαιρία να ανταποκριθούν στην ανάγκη επαναστατικών αλλαγών. Σαφώς αυτό που απαιτείται είναι μια επαναστατική αλλαγή στην πολιτική, την κοινωνική διάρθρωση και την οικονομία. Το σημερινό αδιέξοδο δεν οφείλεται σε έλλειψη κατανόησης του τι πρέπει να γίνει. Πολλοί αξιωματούχοι της ελληνικής κυβέρνησης κατανοούν απολύτως την κατάσταση. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως μπορούν ή προτίθενται να δράσουν για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα.

Για να προσελκύσει επενδυτές, η Ελλάδα πρέπει να εξασφαλίσει τουλάχιστον τα εξής: Μακροπρόθεσμη πολιτική σταθερότητα. Ενα ξεκάθαρο φορολογικό καθεστώς που δεν αφήνει περιθώρια παρεξήγησης ή εκβιασμού, αλλά προσδιορίζει σαφώς τι είναι νόμιμο και τι όχι και δημιουργεί την υποδομή για την αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας. Κατάργηση των μονοπωλίων, αλλά προστασία των δικαιωμάτων ευρεσιτεχνίας και των επιχειρήσεων που βασίζονται σε αυτές τις ευρεσιτεχνίες όσο διαρκούν τα δικαιώματα. Ανοιγμα κλειστών αγορών και επαγγελμάτων. Σχεδιασμό και εφαρμογή αλλαγών στην επιχειρηματική κουλτούρα (οι αλλαγές πρέπει να είναι πολλές και μικρές για επιχειρηματικές μονάδες όπως οι εταιρείες, οι υπηρεσίες και οι δημόσιοι οργανισμοί - οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ιδίως οι προσανατολισμένες προς τα έξω, παίζουν σημαντικό ρόλο στις απαιτούμενες αλλαγές). Θέσπιση της ισότητας διά νόμου.

Η Ελλάδα, επίσης, πρέπει να έχει μια χρηματοοικονομική και τραπεζική βιομηχανία της οποίας οι πόροι, η εφευρετικότητα και η τεχνογνωσία στη διαχείριση θα είναι ασυναγώνιστα στην περιοχή και θα αξίζουν τον παγκόσμιο σεβασμό. Οχι μόνο να ασκεί κυρίαρχη επιρροή στη νοτιοανατολική Ευρώπη, αλλά να δραστηριοποιείται και στο παγκόσμιο εμπόριο, ιδίως διά της σημαντικής παρουσίας του εμπορικού στόλου της.

Η χώρα πρέπει να θεσπίσει μια νομική και δικαστική δομή με την οποία θα επιβάλλει την τάξη και θα απολαμβάνει τον σεβασμό της κοινής γνώμης. Καθώς και ένα εξελιγμένο σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης εφάμιλλο με των παγκοσμίου κύρους πανεπιστημίων. Αυτό το σύστημα θα πρέπει να εστιάζει στον στόχο της έγκαιρης μάθησης, να είναι το σύστημα με το οποίο θα εκπαιδεύονται οι μέλλοντες Ελληνες ηγέτες και θα βοηθούν στη διαμόρφωση των ελληνικών αξιών και μεθόδων, καθώς και να προσελκύει νέους από άλλες χώρες, οι οποίοι ζητούν καλύτερη εκπαίδευση.

Τέλος, η Ελλάδα πρέπει να έχει μια τάξη επαγγελματιών, ανεξάρτητα σκεπτόμενων δημοσιογράφων που θα διενεργούν, και το σημαντικότερο θα ηγούνται, μιας αέναης εποπτείας επί των εξελίξεων και στην ουσία θα είναι ένα είδος αυτόνομης ηλεκτρονικής πραγματικότητας.

Οι «διαχειριστές» της Ελλάδας κατανοούν τις απαιτούμενες αλλαγές, όμως οι μεγάλοι παραδοσιακοί πελάτες τους (συνδικάτα, κρατικοί φορείς, καρτέλ, κλειστά επαγγέλματα κ. λπ.) τους εμποδίζουν να εφαρμόσουν αυτό που γνωρίζουν πως είναι η ορθή πολιτική. Οσο μπορούν να αποφεύγουν την αλλαγή, θα το κάνουν.

Στο παρόν υποστηρίζουμε ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια επαναστατική αλλαγή. Η βασική μας πρόταση είναι ότι, επιπροσθέτως της προσπάθειας αλλαγής της ελληνικής πολιτικής -μια πολύ περίπλοκη και δύσκολη διαδικασία-, είναι ανάγκη να γίνουν επαναστατικές αλλαγές και αλλού. Οπως π. χ. στη χρήση της παγκόσμιας κεφαλαιαγοράς για τη χρηματοδότηση επενδύσεων προσανατολισμένων στην αλλαγή, με τη δημιουργία χρηματοοικονομικών μέσων ειδικού σκοπού, στα πρότυπα των καινοτομικών επενδυτικών κεφαλαίων, που θα εστιάζουν σε αυτή την αλλαγή. Αν επιτύχουν, τα κεφάλαια αυτά μπορούν να συνεισφέρουν με δύο τρόπους: πρώτον, χρηματοδοτώντας επενδύσεις προσανατολισμένες στην υψηλή τεχνολογία και άλλους τομείς εντός της χώρας. Τέτοιου είδους επενδύσεις αποσκοπούν σε εξαιρετικά υψηλές αποδόσεις. Οι οποίες μπορούν να επιτευχθούν εκεί που η αγορά ελέγχεται από ένα μονοπώλιο ή υφίσταται άλλου είδους περιορισμούς. Φυσικά, τέτοιες επενδύσεις είναι εξαιρετικά υψηλού ρίσκου, καθώς τα υπάρχοντα μονοπώλια αντιδρούν στις αλλαγές. Το άλλο όφελος αυτών των επενδύσεων είναι ότι αλλάζουν τις προσδοκίες της αγοράς σε ό, τι αφορά το μέλλον της Ελλάδας. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό και θα επιδράσει στη βαθμολογία της Ελλάδας στις αγορές.

Αναγκαία συνθήκη για την επιτυχία αυτής της προσέγγισης είναι πως υπάρχει δυναμική πραγματικής αλλαγής στην Ελλάδα. Κανένα σύστημα καινοτομικών επενδυτικών κεφαλαίων δεν επιτυγχάνει αν δεν υπάρχει προσφορά επαναστατικών ιδεών και η πρόθεση των επιχειρηματιών να δοκιμάσουν την εφαρμογή των ιδεών τους. Η Ελλάδα έχει μια τέτοια δυναμική, κάτι προφανές μεταξύ άλλων από την επιτυχία Ελλήνων στις ΗΠΑ, την Αυστραλία και πολλά άλλα μέρη εκτός της χώρας. Τα ελληνικά ερευνητικά ινστιτούτα είναι υψηλής ποιότητας και ακόμα και υπό τις παρούσες συνθήκες υπάρχουν επιτυχημένες ελληνικές εταιρείες εκτός της περιορισμένης ολιγοπωλιακής αγοράς.

Συγγραφείς: Γιάννης Ψαρουδάκης και Tamir Agmon* - Πηγή: Καθημερινή της Κυριακής

* Ο κ. Ψαρουδάκης είναι επισκέπτης καθηγητής στο Institute of Advanced Studies in the Humanities του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου. Ο κ. Agmon είναι αντιπρύτανης Ερευνας και Ανάπτυξης στη Σχολή Διοίκησης και Οικονομικών του Academic College Tel Aviv Yaffo στο Ισραήλ. Μαζί έχουν δημιουργήσει καινοτομικά επενδυτικά ταμεία στις ΗΠΑ, το Ισραήλ, την Ιαπωνία και αλλού.