1.5.12

Πρωτομαγιά, λουλούδια και συνδικαλισμός



«Μέσα απ' τη ζέστα του σφαγείου και με στεφάνια δροσερά
Θ' ανταμωθούμε μια τρελή πρωτομαγιά
Και το πλυμένο σώμα πίσω απ' τα λουλούδια θα ενωθεί
Σαν ζαλιστούμε απ' των χορών μας το κρασί»

Στίχοι από την -επίκαιρη- «Πρωτομαγιά» του Διονύση Σαββόπουλου. Γιατί τους διάλεξα σήμερα; Τους διάλεξα για να αποτελέσουν τα «λουλούδια» του τίτλου, να ντύσουν συνειρμικά με ήχο και ουσία, κάποιες σκέψεις μου περί συνδικαλισμού και κάποια λόγια επί του θέματος τα οποία είχα διαβάσει προ καιρού σε ένα άρθρο του Παναγή Βουρλούμη στην πασχαλινή Καθημερινή. Από το άρθρο, με τίτλο «Η ΔΕΗ, ο συνδικαλισμός και η διαφάνεια» σταχυολόγησα τα παρακάτω αποσπάσματα τα οποία συμπληρώνω με τις δικές μου σκέψεις και απόψεις.

Ο συνδικαλισμός έπαιξε πρωτεύοντα ρόλο στην καταστροφή της οικονομίας μας και συνεχίζει να το κάνει. Αν δεν αλλάξει ριζικά μορφή, δεν υπάρχει ελπίδα για πραγματική και μόνιμη ανάκαμψη. Αντί να στρέφεται εναντίον των στελεχών του η πολιτεία, πρέπει να κατανοήσει τη φύση του προβλήματος και να το χτυπήσει στη ρίζα του.

Από τη μεταπολίτευση και μετά, σε όλες τις αναμετρήσεις του με την κεντρική εξουσία ο συνδικαλισμός βγήκε νικητής. Ετσι απέκτησε μεγάλη δύναμη που του επιτρέπει να διεκδικεί ισοτιμία με την εκλεγμένη κυβέρνηση. Θεωρεί ότι είναι πάνω από τον νόμο – είναι ο ίδιος νόμος.

Κατάφερε επί δεκαετίες να εξασφαλίζει παροχές και κεκτημένα για εργαζομένους σε στρατηγικούς τομείς. Προνόμια που δεν συνδέονταν με αυξήσεις στην παραγωγικότητα, αλλά που έδεσαν στο άρμα του μεγάλες ομάδες και επιρροή στα κόμματα. Οσο υπήρχαν δανεικά, η Πολιτεία αλλά και οι εργοδότες υποχωρούσαν στις πιέσεις και τους εκβιασμούς, ενισχύοντας το κύρος του συνδικαλισμού. Επέλεξαν να ενδίδουν για να αποφύγουν τη σύγκρουση.

Τώρα έχει αρχίσει η αντίστροφη φορά. Εξ αντικειμένου όχι μόνον αποκλείονται νέες παροχές, αλλά αμφισβητούνται και τα κεκτημένα. Τόσο τα οικονομικά όσο και το πλέγμα νόμων και ρυθμίσεων που επιτρέπει στον συνδικαλισμό να στραγγαλίζει ολόκληρους τομείς της οικονομίας. Η κρίση μοιραία θα οδηγήσει σε απογοήτευση της αγέλης που ακολουθούσε πιστά τους εργατοπατέρες όσο εκείνοι έφερναν το φαΐ. Οσο η κρίση θα βαθαίνει, τόσο θα αδυνατίζει η βάση του κινήματος. Θα εμφανίζονται ρωγμές στη συνοχή του και θα απομονώνονται οι κομματικές του ηγεσίες.

Είναι τώρα η ευκαιρία να επέμβει η Πολιτεία για να εξυγιάνει τον χώρο..., ιδού ένα πρώτο βήμα που θα μπορούσε να λύσει συγχρόνως πολλά προβλήματα. Τις εισφορές των εργαζομένων... τις κρατάει από τη μισθοδοσία η Επιχείρηση και αποδίδει στο συνδικάτο. Πρόκειται για σημαντικά ποσά που (τα συνδικάτα) διαχειρίζονται χωρίς να δίνουν λόγο σε κανένα ούτε στα μέλη τους, βέβαια. Τι απλούστερο από το να υποχρεωθούν με νόμο τα συνδικάτα να υπόκεινται σε έλεγχο ορκωτών λογιστών και να δημοσιεύουν οικονομικές καταστάσεις και μέχρι να το κάνουν, να κατατίθενται οι εισφορές στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Ποιος θα τολμήσει να είναι εναντίον της διαφάνειας στη διαχείριση; Αντί να κυνηγάμε... για σαχλαμάρες και λογαριασμούς ξενοδοχείων, ας πάμε κατ’ ευθείαν στους θεσμούς. Η σύγκρουση θα γίνει έτσι κι αλλιώς – ας γίνει εκεί που έχει σημασία.»
Το εργατικό σωματείο πρέπει να πάψει να έχει περισσότερα (και μάλιστα προκλητικά νομοθετημένα) προνόμια από οποιοδήποτε άλλο σωματείο, δηλαδή από οποιαδήποτε άλλη ένωση προσώπων. Τα «προνόμια» επαγγελματοποιούν τον σκοπό και τη δραστηριότητα και -τελικά- την αποκόπτουν από τους πολλούς προς όφελος λίγων. Το κυριότερο, η συνδικαλιστική δραστηριότητα, για να ξαναγίνει κάποτε σεβαστή, πρέπει να πάψει να ασκείται εις βάρος της εργασίας και να μεταφερθεί ώστε να αποτελέσει άρρηκτο κομμάτι της κοινωνικής δραστηριότητας του εργαζόμενου, ισότιμo με την ψυχαγωγία, την οικογένεια κλπ.

Όλοι σήμερα, λίγο ως πολύ, αναμειγνυόμαστε σε κάποιο σωματείο (είτε του χωριού μας, είτε πολιτιστικό, είτε...), ας προσθέσουμε λοιπόν σε αυτά και το σωματείο εργαζομένων της δουλειάς μας ή της περιοχής μας, αν έχει κάτι ουσιαστικό να μας προσφέρει, όπως κάνουμε και με τα άλλα σωματεία.

Επίσης πρέπει να ανατραπεί ο μύθος πως οι δραστηριότητες του σωματείου (συνεδριάσεις, συνελεύσεις) θα πρέπει να προγραμματίζονται εντός ωρών εργασίας, μπορούν να προγραμματίζονται σε όποιο χρονικό διάστημα επιλέγουν τα μέλη του σωματείου τα οποία ούτως ή άλλως θα αναλάβουν και την ευθύνη είτε θυσιάζοντας χρόνο από τη δουλειά τους είτε στερούμενοι αμοιβή κάποιων ωρών. Είναι άλλο να προστατεύεσαι από την απόλυση για να ασκήσεις μια συνδικαλιστική δραστηριότητα και άλλο να έχεις την απαίτηση να την ασκείς εις βάρος αποκλειστικά της εργασίας σου και εξόδοις, υποχρεωτικά, του εργοδότη σου.

Με αυτή τη διαδικασία, θα καταργηθεί στην πράξη το «επάγγελμα συνδικαλιστής» και οι συνδικαλιστές θα επιστρέψουν στη δουλειά τους για να αναδειχθούν ξανά ως εκπρόσωποι των εργαζομένων με άλλα κριτήρια και δεδομένα. Όσο για τους εκπροσώπους σωματείων σε τριτοβάθμια συνδικαλιστικά όργανα, αυτοί μπορούν να έχουν άδεια άνευ αποδοχών από τις εργασίες τους και να αμοίβονται με διαφάνεια από τα σωματεία τους, από τους πόρους των συνδρομών των μελών.

Σημαντική παράμετρος, η υποχρέωση του σωματείου να προσφέρει και η υποχρέωση μας να ανταποκρινόμαστε στην προσφορά με την μηνιαία ή ετήσια συνδρομή μας πρέπει να είναι υποχρεωτικά σχέση σωματείου (ένωσης προσώπων) και ενός εκάστου των εγγεγραμμένων μελών, άρα πρέπει να καταργηθεί η υποχρεωτική παρακράτηση της ετήσιας συνδρομής των σωματείων από τους μισθούς όλων ανεξαιρέτως των εργαζομένων και τον ρόλο αυτό να αναλάβει ο ταμίας του σωματείου, τέλος πάντων η διοίκηση εν συνόλω. Ας πληρώνουν τη συνδρομή τους όσοι εκφράζονται και βρίσκουν όφελος στη δράση του σωματείου και ας αποφασίζει το σωματείο αν οι δράσεις του θα καλύπτουν και τα μη μέλη (δίκην ενέργειας μάρκετινγκ). Με τα χρήματα αυτά των συνδρομών, αλλά και με επώνυμες δωρεές είτε σε χρήμα είτε σε είδος (πάντα όμως κοστολογούμενες), το σωματείο θα πρέπει να ασκήσει τη δραστηριότητα του και -γιατί όχι- να καλύψει τις αμοιβές όσων εκ των μελών του επιλέξει να πάρουν συνδικαλιστική άδεια άνευ αποδοχών.

Αυτές οι λίγες σκέψεις και προτάσεις, μαζί με τη φράση «ο συνδικαλιστής πρώτα πρέπει να μάθει να δουλεύει και μετά να μάθει να συνδικαλίζεται» που κουβαλάω στο μυαλό μου από παλιά μπορούν πιστεύω να μετατρέψουν τα αγκάθια του κρατικοδίαιτου κομματικού συνδικαλισμού σε λουλούδια για τους εργαζόμενους. Και η πρωτομαγιά να είναι πραγματική γιορτή των λουλουδιών και των εργαζομένων και να γιορτάζεται χωρίς ξύλινους λόγους και τσιτάτα...