24.9.11

Τι είδους πολιτικούς θέλουμε ως εκπροσώπους μας;



Εδώ και καιρό, από το ξεκίνημα της κρίσης ή και ακόμα παλαιότερα, ένα από τα πλέον «καυτά» θέματα συζήτησης στην κοινωνία είναι η ποιότητα και οι προδιαγραφές των εκλεγμένων εκπροσώπων μας, του πολιτικού προσωπικού της χώρας. «Συνεισφέροντας» επί της ουσίας σε αυτό τον άτυπο δίαλογο, ο Θανάσης Παπαμιχαήλ, επικοινωνιολόγος και διευθυντής της Think Politics, δημοσίευσε τις προάλλες στο εταιρικό του blog, ένα ενδιαφέρον άρθρο όπου απαριθμεί μερικά από τα, κατά τη γνώση και γνώμη του, προσόντα ενός πολιτικού της νέας εποχής. Το αναδημοσιεύω παρακάτω, με παρένθετο τον δικό μου σχολιασμό, ανοικτό στα σχόλια σας και τη δημόσια συζήτηση, ελπίζοντας να αποτελέσει μια βάση διαλόγου που θα βελτιώσει την ποιότητα των αποφάσεων μας και των επιλογών μας, όχι μόνο στη Βουλή αλλά και στην Περιφερειακή και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Γιατί τους εκπροσώπους μας στα πολιτειακά δρώμενα, εμείς τους αναδεικνύουμε, εμείς τους επιλέγουμε, εμείς τους εκλέγουμε, εμείς τους ανεχόμαστε χαρίζοντας τους το ακαταλόγιστο και το ακαταδίωκτο...

Σε παλαιότερο άρθρο μου είχα γράψει πως ο Έλληνας πολιτικός είναι ένα ισχυρό brand name. Άλλωστε κάθε κράτος για να προχωρήσει βασίζεται πάντα στις ικανότητες των πολιτικών που αποφασίζουν. Αυτοί είναι οι κύριοι υπεύθυνοι αν η επιχείρηση που λέγεται κράτος προχωράει μπροστά ή όχι. Βέβαια, οι πολιτικοί ενός κράτους είναι ο «καθρέφτης» του λαού όπως ευφυώς έχει λεχθεί. Μέχρι σήμερα, τα απαραίτητα προσόντα ενός πολιτικού ήταν λίγο πολύ γνωστά. Πολιτική προίκα, πελατειακές σχέσεις, συγκυρίες, τύχη και άλλα γνωστά.

Η οικονομική κρίση, έφερε στο προσκήνιο την πολιτική κρίση και οι πολίτες / ψηφοφόροι έχουν αλλάξει. Ιδιαίτερα στη χώρα μας. Η αναγκαιότητα μιας νέας «ελίτ» πολιτικών, πολιτικών της νέας εποχής είναι πολύ μεγαλύτερη από πολλές άλλες χώρες. Δεν χρειάζεται ειδική ανάλυση για τους λόγους που έχουν οδηγήσει τους πολίτες/ ψηφοφόρους σε νέες θεωρήσεις για την εικόνα και τα νέα απαραίτητα προσόντα των πολιτικών της νέας εποχής που βιώνουμε. Μερικά από τα προσόντα ενός πολιτικού της νέας εποχής είναι:

Ι. Συνδυάζει την τεχνοκρατική γνώση με την πολιτική του θέση: Ο πολιτικός της νέας εποχής, της νέας «κοπής» συνδυάζει την γνώση, την μεθοδικότητα, την σκληρή δουλειά με τα δεδομένα της πολιτικής και δεν υπολογίζει το πρόσκαιρο πολιτικό κόστος. Έχει όραμα, στόχους, και τα υπερασπίζεται με πυγμή. Δεν κάνει πίσω στις πρώτες αντιδράσεις μερίδας πολιτών ή συντεχνιών. Με τις τεχνοκρατικές του γνώσεις σε συνδυασμό με την πολιτική του εμπειρία δημιουργεί νέες κοινωνικές δομές. [Σχόλιο: σαφώς οι πολιτικοί πρέπει να έχουν γνώσεις, το κυριότερο όμως πρέπει να έχουν κύρος στην κοινότητα που τους εξέλεξε, κύρος κτηθέν μέσω της γνώσης και της εν γένει κοινωνικής παρουσίας και όχι μέσω διαφόρων μηχανισμών εξυπηρέτησης και υποκατάστασης της αξιοκρατίας...]

ΙΙ. Βρίσκει το σωστό timing: Πολλές πολιτικές πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να είχαν υλοποιηθεί, αν η χρονική στιγμή ήταν η κατάλληλη και δεν ήταν λάθος. Ανώριμη κοινωνία, ερασιτεχνική στρατηγική ενημέρωσης, ετεροχρονισμός των προτεραιοτήτων των πολιτών, ατυχής στιγμή και πολλά άλλα. Ο πολιτικός της νέας εποχής δεν βιάζεται αλλά ούτε αργοπορεί. Τα πάντα σωστά και στην ώρα τους. [Σχόλιο: ...ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι πρέπει να συγκρουστεί με την εκλογική του βάση, της οποίας τα στενότερα συμφέροντα πιθανόν έχουν άλλη χρονική προτεραιότητα από το ευρύτερο κοινωνικό συμφέρον.]

ΙΙΙ. Δεν αποκρύπτει τα προβλήματα και δεν τα αγνοεί: Ξέρει ότι οι πολίτες δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με την αγγλοσαξονική φράση «go with the flow» πάω με το κοπάδι και δεν είναι αμβλύνοες! Ξέρει ακόμη ότι η εποχή των επικοινωνιακών ψιμυθιωμάτων ανήκει στην παλιά εποχή. Ο κόσμος μας είναι σε μετάβαση με υψηλές τις ταχύτητες των ραγδαίων αλλαγών. [Σχόλιο: Ο κόσμος, ακόμα και μέσα από την αντίδραση του, έχει ιδέες και θέληση να συνεισφέρει, έργο του πολιτικού είναι να τα διαχειριστεί προς το ευρύτερο και επακόλουθα το στενότερο κοινωνικό όφελος, η δε επιτυχία του κρίνεται κατά κύριο λόγο από αυτή ακριβώς τη διαχειριστική επάρκεια.]

IV. Αναγνωρίζει τα λάθη και τις παραλείψεις του: Μην διεκδικείτε το αλάθητο. Μόνο ο Πάπας το έχει. Αναγνωρίστε τα λάθη και τις παραλείψεις που σας ακολουθούν από το πρόσφατο πολιτικό παρελθόν σας. Η παραδοχή δεν σημαίνει αδυναμία. Αντίθετα, η δημόσια υπεράσπιση ενός «αποδεδειγμένου» λάθους μπορεί να επιφέρει επικρίσεις και από τον τύπο και από τους πολίτες. Προσέχει να μην «πέφτει» σε λάθη αλλά και να μην τον ξεπερνούν οι εξελίξεις. [Σχόλιο: Παρατηρήστε τον κοινωνικό σας περίγυρο, θα διαπιστώσετε ότι οι άνθρωποι που αναγνωρίζουν τις αδυναμίες τους και παραδέχονται τα λάθη τους είναι αυτοί που μεσομακροπρόθεσμα δικαιώνονται στη συνείδηση της ομάδας που ανήκουν... Αρκεί να προσπαθούν να βελτιώσουν τις αδυναμίες και να μην επαναλαμβάνουν στο διηνεκές τα ίδια λάθη...]

V. Απαντάει άμεσα στην ερώτηση δημοσιογράφου ή πολίτη: Πέρασε «ανεπιστρεπτί» η εποχή των σχολίων και των προλόγων, πριν δοθεί μια αμφίσημη τις περισσότερες φορές απάντηση από τον πολιτικό. Οι πολίτες «χόρτασαν» από θεωρητικές κουβέντες άνευ ουσίας. Απαιτούν άμεσες και ξεκάθαρες απαντήσεις. [Σχόλιο: Το άμεσο δεν μου λέει κάτι αν είναι κενό ουσίας και περιεχομένου, προτιμώ το «ουσιαστικά». Είναι θεμιτό για όλους σε μία ερώτηση να απαντήσουμε «δεν ξέρω, πρέπει να ενημερωθώ...», είναι πρακτικά αδύνατο να γνωρίζουμε τα πάντα και σε βάθος. Εκείνο όμως που είναι ανεπίτρεπτο επικοινωνιακά και ουσιαστικά είναι να μην απαντήσεις ποτέ, αρκούμενος σε λεκτικά φληναφήματα και υπεκφυγές. Ο πολιτικός που τη στιγμή της ερώτησης δεν έχει άμεσα την απάντηση πρέπει ο ίδιος σε σύντομο και εύλογο χρονικό διάστημα να πάρει την πρωτοβουλία, να καλέσει τα μέσα, να τοποθετηθεί ουσιαστικά και τεκμηριωμένα επί του θέματος, να ανοίξει τον δημόσιο διάλογο. Ακόμα και αν η «πονηρή» ερώτηση αφορά δικό του λάθος, αβλεψία ή παράλειψη!! Η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση...]

VI. Αντιμετωπίζει τις κρίσεις με επιδέξιο και ψύχραιμο τρόπο και δεν φοβάται να χάσει κάποιες μάχες κατά τη διάρκεια της πολιτικής του καριέρας. Άλλωστε είναι γνωστή η Ιαπωνική παροιμία «Στην πολιτική πέσε 7 φορές σήκω 8». Γνωρίζει τη μεγάλη δύναμη των media, το πόσο αδηφάγα είναι για σκάνδαλα κάθε τύπου και δεν πέφτει σε παγίδες. Η αφέλεια δεν δικαιολογείται σε έναν πολιτικό της νέας εποχής. Όπως δεν «συγχωρείται» να μπει κάποιος στην πολιτική χωρίς να έχει «κολλήσει ένσημα» όπως χαρακτηριστικά λέγεται. [Σχόλιο:«Προετοιμάσου για πόλεμο για να έχεις πάντα την ειρήνη», λέει ένα άλλο κινέζικο ρητό...]

VII. Γνωρίζει πολύ καλά την ημερομηνία λήξης της πολιτικής του σταδιοδρομίας: Η «χρυσή» εποχή ενός πολιτικού είναι μια δεκαετία. Μέσα σ’ αυτό τον χρόνο θα «ξεδιπλωθούν» όλες οι ικανότητες του και θα κάνει πράξη ότι υποσχέθηκε. Δεν ξεχνάει ότι δεν υπάρχει κανείς που είναι αναντικατάστατος. Ξέρει όσο πιο γρήγορα αποφασίσει την έξοδο του από την πολιτική, τόσο περισσότερο θα διαφυλάξει την υστεροφημία του. Ακόμη, η εμπειρία του έχει διδάξει ότι ένας από τους κινδύνους της μακροχρόνιας άσκησης εξουσίας είναι να πιστέψει στο τέλος στον ίδιο του τον μύθο. Μια ψευδαίσθηση και μόνο! [Σχόλιο: Απαραίτητη προϋπόθεση, ο άνθρωπος μας να έχει την παιδεία και την ηθική συγκρότηση που θα τον βοηθήσουν να διαχωρίσει την έννοια της επαγγέλματικής δραστηριότητας από αυτή της κοινωνικής δραστηριότητας. Πέραν αυτού ουδέν σχόλιο... ]