21.9.11

Δυστυχώς, φτωχύναμε…



* άρθρο του Άρη Ποστοσάλτε, διευθυντή του ραδιοφωνικού σταθμού ΣΚΑΙ 100,3, δημοσιευμένο στις 16.09.2011 στο blog του.

Πήραμε ακόμη μία προθεσμία. Και ο κ. Βενιζέλος το μάθημα του. Το «παιχνίδι» στο διεθνές πεδίο δεν παίζεται όπως αυτό μεταξύ Βουλής και Ιπποκράτους. Η κυβέρνηση των δυόμιση υπουργών έχει κάποιο χρόνο στη διάθεση της και σε αντίθεση με τον περασμένο Ιούλιο κανένα περιθώριο για να υπεκφύγει. Εάν επιθυμεί να συνεχίσει, ξέρει πολύ καλά πως πρέπει να δουλέψει σκληρά. Ο Γιώργος Παπανδρέου και η παρέα του υπουργικού είχαν την ευκαιρία, στις ημέρες που πέρασαν, να το καταλάβουν.

Νομίζω πως είμαστε στη στιγμή για μια ανακεφαλαίωση…

Ξέρω είναι η ώρα της οργής! Έχουμε καθ’ ένας ξεχωριστά και όλοι μαζί τους λόγους μας για να είμαστε τρελαμένοι, φρικαρισμένοι και σαλταρισμένοι. Και τις κάθε είδους δικαιολογίες και αιτιολογίες μας. Φυσικά αντιδρούμε διαφορετικά. Άλλοι, εξωστρεφείς και φωνακλάδες, με… γαλλικά. Άλλοι, εσωστρεφείς με βλέμμα απλανές που μέσα τους βράζουν. Αντιδράσεις και αντιδράσεις. Μα, φτάνει κάποια στιγμή, που ακούς ακόμη και τον πιο ψύχραιμο να σπάει:

«Ας γίνει επιτέλους η πτώχευση να ησυχάσουμε.»!

Εννοεί τη στάση πληρωμών. Η πτώχευση άλλωστε έχει συντελεστεί από το 2009. Τη στάση πληρωμών του δημοσίου προσπαθούμε να αποτρέψουμε. Με την εξωτερική βοήθεια που συνοδεύεται από το πρώτο μνημόνιο και τους εσωτερικούς φόρους. Πληρώνουμε δεκαπέντε μήνες και όσο το αύριο είναι αβέβαιο τόσο αυξάνει ο θυμός. Μείωση μισθών, συντάξεων, ανεργία, συνεχείς φόροι, αβάστακτοι και άδικοι, θα πεις. Ναι. Αλλά είμαστε υπόχρεοι έναντι της βοήθειας των δανειστών να μειώσουμε οπωσδήποτε το έλλειμμα. Δηλαδή το επιπλέον των εσόδων που συνήθισε να δαπανά το κράτος μας επωφελούμενο από τον εύκολο δανεισμό της δεκαετίας λόγω ευρωζώνης. Και ενώ επιβάλλονται μέτρα διαπιστώνουμε ότι η σπατάλη του κράτους όχι μόνο δεν περιορίζεται αλλά πως επανήλθε στα επίπεδα του 2009. Φρίκη! Άρα το πανηγύρι με τις κρατικές δαπάνες συνεχίζεται. Και οι άνεργοι του ιδιωτικού τομέα στους οκτακόσιους χιλιάδες. Τραγωδία.

Όσο οι κυβερνώντες καθυστερούν, σκεφτόμενοι το άδηλο πολιτικό τους μέλλον, να κάνουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, αναδιαρθρώσεις, μειώσεις για να φτιάξουμε ένα κράτος ευέλικτο, φθηνότερο, ταχύτερο, εξυπηρετικό και άρα αποτελεσματικό θα έρχονται χαράτσια τύπου τέλους ακινήτων.

Εύχομαι και ελπίζω ούτε εμείς, ούτε και οι επόμενες γενιές να ζήσουν κατάσταση στάσης πληρωμών από το ελληνικό κράτος. Δεν μπορώ να φανταστώ κανέναν να επιθυμεί μια ανεξέλεγκτη χρεωκοπία και την πατρίδα μας να διαλύεται. Η «επιθυμία» για την πτώχευση εάν δεν έχει πολιτικό κίνητρο εκδηλώνει την απογοήτευση, την πίκρα, τον θυμό για την κυβέρνηση.

Από την άλλη είναι φρόνιμο να ξέρουμε ότι μια μη ελεγχόμενη στάση πληρωμών είναι η απόλυτη καταστροφή. Η πλειονότητα των Ελλήνων προφανώς δεν θέλει να ζει σε μια χώρα απομονωμένη. Οφείλω να σημειώσω και την κομματική άποψη που λέει πως η λύση για την Ελλάδα είναι η αποχώρηση από ευρωζώνη και Ε.Ε. και ταυτοχρόνως η μη αναγνώριση του χρέους. Άποψη σεβαστή μόνο που δεν προάγει κάτι άλλο από αδιέξοδο… Πόσο μάλλον εάν συνδυαστεί και με στάση πληρωμών.

«Μα οδηγούμαστε έτσι κι αλλιώς στη φτώχεια», θα πει κάποιος.

Δεν το αρνούμαι. Προφανώς οδηγούμαστε σε μια ελεγχόμενη οικονομική υποβάθμιση. Ξεφουσκώνουμε ως κοινωνία. Συλλογικά και ατομικά. Πληρώνουμε τη συμμετοχή μας στη μείωση των ελλειμμάτων. Τα εισοδήματα μας μειώνονται, οι μισθοί επιστρέφουν σε επίπεδα προηγούμενων ετών, σε συνδυασμό με την περικοπή ωρών εργασίας και όπως θα πει κάποιος φτωχαίνουμε!

Ο Ο. Ρεν είπε, προχθές, ότι η μείωση κατά 6,8% του εργατικού κόστους που σημειώθηκε το πρώτο τρίμηνο του έτους δεν είναι επαρκής για να καλύψει την απώλεια ανταγωνιστικότητας της προηγούμενης δεκαετίας», την οποία υπέστη η ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με τη Eurostat, πρόσθεσε ο O. Ρεν ο ρυθμός αύξηση του εργατικού κόστους στην Ελλάδα από το 2000 έως το 2009 ξεπέρασε το 20% το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωζώνη το ίδιο διάστημα.

Ο ιδιωτικός τομέας προσπαθεί να κρατηθεί όρθιος σε συνθήκες αντίξοες και οι εργαζόμενοι σ’ αυτόν ζουν με το άγχος της ανεργίας. Επιθυμούν δικαιοσύνη με τους αντίστοιχους του δημοσίου και αυτοί με τη σειρά τους αγωνιούν για τη δική τους παραμονή στην υπηρεσία. Έχοντας ήδη περικοπεί ο μισθός τους εδώ και ενάμιση χρόνο αντικρίζουν με δέος το ενιαίο μισθολόγιο και την εργασιακή εφεδρεία που σημαίνει απόλυση. Η ανασφάλεια είναι συναίσθημα κοινό. Απλώνεται σ’ όλη την κοινωνία. Από τις πόλεις προς την ύπαιθρο. Άνθρωποι που τέτοια εποχή πέρυσι δεν αντιλαμβάνονταν την έννοια κρίση, φέτος σε κοιτούν με βλέμμα απλανές. Η κοινωνία μετασχηματίζεται, αναδιαρθρώνεται και επηρεάζεται σ’ όλο το εύρος της. Δυστυχώς όλα συμβαίνουν βιαστικά, με πολλά λάθη, με παραλείψεις, με αβλεψίες. Ποιος μπορεί να αποδεχθεί αναντίρρητα την απώλεια εισοδήματος. Αντιθέτως η πλειονότητα της κοινής γνώμης επιδεικνύει έως τώρα συγκλονιστική σοβαρότητα. Η κοινωνία προσπαθεί να διαχειρισθεί μόνη της όλα τα ζωτικής σημασίας θέματα. Οι πολιτικοί απουσιάζουν. Δεν μπορούν να σταθούν στα δύσκολα. Μοίραζαν απλόχερα δανεικό χρήμα για να εκλέγονται βουλευτές. Σήμερα αδυνατούν να προσεγγίσουν και το τελευταίο καφενείο για να αρθρώσουν μία κουβέντα όχι παρηγοριάς αλλά ουσίας. Ο κόσμος τους στρέφει την πλάτη του και αυτοί κλαψουρίζουν…

Η κυβέρνηση δεν έχει άλλο διαθέσιμο χρόνο. Η αναδιοργάνωση στο Δημόσιο έπρεπε να έχει ήδη αρχίσει. Η καθυστέρηση πλήττει περαιτέρω τα εισοδήματα. Γνωρίζαμε από την πρώτη στιγμή, όταν βρεθήκαμε κατάματα με την αληθινή πραγματικότητα πως το αύριο μας δεν θα έχει σχέση με το χθες. Είχαμε φτιάξει μια πλασματική ευημερία και τώρα είναι αλήθεια πως δεν μας αρέσει να γράφουμε απώλειες. Πασάρουμε ο ένας στον άλλο τη συμμετοχή στη ζημία έχοντας την ψευδαίσθηση ότι θα γλυτώσουμε.

Οι πιο ρεαλιστές από την άλλη περιμένων απλώς τη μείωση των ελλειμμάτων και τη στιγμή που ο προϋπολογισμός μας θα παράγει πρωτογενές πλεόνασμα. Δεν παραβλέπουν το δεδομένο. Ο δρόμος είναι ακόμη τραχύς και ανηφορικός χωρίς να βλέπουμε την κορυφογραμμή.

Μια ακόμη αντίδραση είναι επίσης διαδεδομένη.

«Πουλήστε επιτέλους τις επιχειρήσεις του Δημοσίου, γιατί πρέπει να πληρώνουμε φόρους»!

Η έκρηξη των συμπατριωτών μας έχει σχέση με τις δημόσιες δαπάνες. Πολλοί εκφράζουν την ανάγκη να μειωθούν δραστικά οι δαπάνες, ακόμη και οι μισθολογικές, οι προμήθειες, να αποκλεισθούν από τις διαδικασίες τα λαμόγια και οι κομματικοί εγκάθετοι και να αναδιαρθρωθεί ένα πολυδάπανο σύστημα που ακόμη προσπαθούν να ξηλώσουν. Οι δυνάμεις που το υπηρετούν αντιστέκονται σε κάθε απόπειρα αλλαγής στη διαχείριση. Κάθε αλλαγή στο σύστημα σημαίνει για κάποιους μείωση εισοδήματος.

Η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου επιμένει στους φόρους. Μας έφερε πολλές φορές στο χείλος της καταστροφής επειδή υπουργοί αντιστέκονται στις αλλαγές. Πλειάδα υπουργών δείχνει να μη θέλει, να μη μπορεί, να μην επιθυμεί καμία αλλαγή να αλλάξει ο, τι με πολυετή εξουσία έκτισε.

Μετά τον Γ. Παπακωνσταντίνου και ο Ευ. Βενιζέλος διέψευσε σε ενάμιση μήνα τον εαυτό του. Έπαιξε και έχασε πιστεύοντας ότι μπορεί να διαπραγματευτεί εκ νέου με τους Ευρωπαίους. Και προ της τελικής καταστροφής, ξέχασε ο, τι είχε πει για τη ΔΕΗ «δεν χρειάζεται άλλη παρέμβαση μέσα στο λογαριασμό» και βάφτισε ψάρι τη νέα επιβάρυνση. Την ονόμασε μηχανισμό υποκατάστασης των μειωμένων αποδόσεων… Δεν συμπλήρωσε όμως ότι «οι υπηρεσίες μας δεν μπόρεσαν να μαζέψουν από τους ξύπνιους που φοροδιαφεύγουν συστηματικά και έτσι το μοιράζουμε σ’ όλους.»

Οι εξαιρέσεις από την καταβολή του φόρου προκαλούν επίσης πρόσθετο εκνευρισμό. Όταν φορολογείται η περιουσία του άνεργου, του προσφάτως απολυθέντα τότε οι εξαιρέσεις πρέπει να εξηγηθούν επαρκώς. Όχι μόνο δεν παρέχονται λεπτομερείς εξηγήσεις στους πολίτες, αλλά αντιθέτως η προχειρότητα είναι διαρκής. Από τον διπλασιασμό του ποσού που επιβαρύνεται το ακίνητο έως τις συνεχείς αλλαγές στις πολλές λεπτομέρειες ενός τέτοιου δύσκολου στην εφαρμογή νόμου.

Έτσι, σαλτάρουμε ακόμη περισσότερο. Όσο νιώθουμε στην τσέπη μας το μακρύ χέρι του κράτους και του πολιτικού τόσο αυξάνεται η αντίδραση μας.

Και εδώ ακούς ατάκες όπως, «κτύπησα κόκκινο, τελευταία φορά πληρώνω, δεν έχω-που να τα βρω, διώξτε τους όλους τους δημόσιους να τελειώνουμε κτλ…

«Είναι άδικο το τέλος δεν τον πληρώνω. Θα προσφύγω στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Θα πάω στο Παρακαταθηκών να καταθέσω μόνο τα χρήματα της ΔΕΗ» και κάποιοι ακόμη συνδυασμοί απειλών ακούγονται με αμείωτη ένταση από το μεσημέρι της περασμένης Κυριακής. Και όλοι τρέχουν να πετύχουν εξαίρεση.

Δίπλα στους συνεπείς προς τις υποχρεώσεις τους Έλληνες, (φόροι, εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία, επιστροφή ΦΠΑ κλπ), οι οποίοι δείχνουν ακόμη κάποια σημάδια αντοχής βρίσκονται όσοι καταφεύγουν στα «έτοιμα». Από κοντά έρχονται εκείνοι οι οποίοι δεν δύνανται αυτή τη περίοδο λόγω ύφεσης να πληρώσουν και άρα κάθε νέος φόρος τους φτωχαίνει ακόμη περισσότερο. Κολλητά στη χειμαζόμενη αυτή κατηγορία ζει, εργάζεται, επιχειρεί και κερδίζει μια άλλη πολυπληθής ομάδα Ελλήνων που συστηματικά και κατ’ επάγγελμα φοροδιαφεύγει, εισφοροδιαφεύγει, δεν αποδίδει ΦΠΑ χωρίς προς το παρόν να νιώθει ουσιαστικά κάποια επίπτωση.

Επειδή η πολιτική τάξη, σήμερα ΠΑΣΟΚ χθες η Ν.Δημοκρατία, δεν θέλησε ποτέ να τους κυνηγήσει συστηματικά, καλείται ο νομοταγής να πληρώσει διπλά μήπως και η υπηρεσία καταφέρει να πάρει κάτι από τον παράνομο. Εδώ πρέπει να συμπεριλάβω την υποενότητα εκείνου που παρανομεί πληρώνοντας προσωπικά τον εισπράκτορα του κράτους εφοριακό.

Και έτσι σκεφτόμενοι όλα αυτά σκάμε κάθε μέρα και περισσότερο. Σωστά. Μόνο που τους εφοριακούς δεν μπορείς να τους αλλάξεις αμέσως, άσε που τους έχει ανάγκη τώρα, και το σύστημα επίσης… Άλλωστε είναι γνωστή η απέχθεια του ελεγκτικού προσωπικού στον υπολογιστή καθώς αφαιρείται η δυνατότητα να αναπτυχθούν… ανθρώπινες σχέσεις μεταξύ ελεγκτή και ελεγχόμενου.

Είμαστε στη μέση ενός τούνελ. Μπροστά βλέπεις σκοτάδι. Το ίδιο και προς τα πίσω. Θα χάσεις πολύτιμο χρόνο αν αρχίσεις να επιστρέφεις ενώ αντιθέτως το χρόνο μπορείς να τον εκμεταλλευτείς για να πας μπροστά. Θα ζήσουμε και με τα δύσκολα. Μαθαίνοντας να μη δαπανούμε περισσότερα από αυτά που βγάζουμε. Ορισμένοι, στο μεταξύ, πρέπει να εγκαταλείψουν τους τρόπους να προσθέτουν εισόδημα-συνήθως αφορολόγητο- περισσότερο από το ύψος του μισθού τους. Το σύστημα δεν θα επιτρέπει απατεωνιές. Θα δυσκολευτούμε είναι αλήθεια. Και θα χρειαστούμε χρόνο. Μπορεί.

Φαντάζομαι ξέρουμε ότι εάν αρνηθούμε να πληρώσουμε επισπεύδουμε την παύση πληρωμών. Έχουμε έτσι κι αλλιώς το δικαίωμα επιλογής. Ζούμε σε μια ελεύθερη, δημοκρατική κοινωνία. Αποφασίζουμε να διεκδικήσουμε το δίκιο μας, να αρνηθούμε έναν άδικο κατά την άποψη μας νόμο. Οι σειρήνες μας καλούν να αντισταθούμε, ξέροντας εκ των προτέρων πως η άρνηση μας πηγαίνει πιο γρήγορα προς στην απόλυτη καταστροφή. Κάποιοι κυνικοί θα πουν πως η άρνηση καταβολής ενός φόρου προσθέτει ένα βαθμό δυσκολίες στους τεχνοκράτες να στύψουν το μυαλό τους και να σκαρφιστούν τον επόμενο. Ίσως.

Είμαστε όρθιοι και παλεύουμε για το καλύτερο…