15.9.11

Η επιχειρηματικότητα δεν εξασφαλίζεται από το μνημόνιο



* απόσπασμα από άρθρο του Γιώργου Καισάριου (Πηγή:www.capital.gr). Το θυμήθηκα διαβάζοντας σε κάποιο άρθρο για τις επιχειρηματικές ευκαιρίες στην Αυστραλία πως «εκτός από την αύξηση των εξαγωγών προς την Αυστραλία, αρκετοί ομογενείς επιχειρηματίες ενδιαφέρονται σοβαρά να επενδύσουν στην Ελλάδα... και δεν έχω την παραμικρή αμφιβολία πως τα κίνητρα τους εκτός από επιχειρηματικά είναι με ειλικρίνεια, εξίσου πατριωτικά. Μόνιμες ανασφάλειες: το Ελληνικό κράτος και η γραφειοκρατία, η φορολογική αστάθεια, οι μίζες και τα φακελάκια. Και η λαμογιά...Θα μπορέσει κανείς υπεύθυνα και με κύρος να τους διαβεβαιώσει πως μπορούν να επενδύσουν χωρίς αυτούς τους βραχνάδες;»

»...Χτες βγήκε η ετήσια έρευνα του World Economic Forum σχετικά με την κατάταξη της ανταγωνιστικότητας. Η Ελλάδα ως συνήθως είναι ανάμεσα στους τριτοκοσμικούς και για άλλη μια φορά, υποχωρήσαμε στην κατάταξη κατά 7 θέσεις και είμαστε πλέον στην 90η θέση ανάμεσα σε 142 χώρες.

Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της ανταγωνιστικότητας σαφώς είναι ένας μακροπρόθεσμος στόχος για να αλλάξει το οικονομικό περιβάλλον στην Ελλάδα. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η κυβέρνηση, όπως και οι προηγούμενες, δεν έχουν κάνει μέχρι σήμερα απολύτως τίποτα προς αυτή την κατεύθυνση.

Όχι ότι δεν πρέπει να απελευθερωθούν τα ταξί (πρέπει αλλά όχι με αυτό τον τρόπο), όχι ότι δεν πρέπει να απελευθερωθούν πολλά άλλα επαγγέλματα, αλλά δεν θα προσφέρουν τίποτα όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και προπάντων την επιχειρηματικότητα.

Για να έχει εμπιστοσύνη το επιχειρηματικό κεφάλαιο, θα πρέπει να έχει εμπιστοσύνη στο νομικό πλαίσιο της χώρας και στο δικαστικό σύστημα. Το μνημόνιο και το πολιτικό σύμπλεγμα δεν έχουν ακόμα αγγίξει το θέμα και μάλλον δεν προβλέπεται. Εγώ τουλάχιστον δεν έχω διαβάσει και δεν ακούω τίποτα προς αυτή την κατεύθυνση. Ακόμα και αυτά που υποτίθεται ότι γίνονται, είτε είναι προς τη λάθος κατεύθυνση ή δεν επαρκούν.

Όσες δημόσιες επιχειρήσεις και να πουλήσεις δεν θα αλλάξει τίποτα. Όσους δημοσίους υπαλλήλους και να απολύσεις, δεν θα ενθαρρύνεις το ρίσκο και την επιχειρηματικότητα. Όσο και να μειώσεις τους μισθούς των βουλευτών και της δημόσιας πλουτοκρατίας, δεν θα καταφέρεις τίποτα αν κανένας δεν έχει εμπιστοσύνη στο σύστημα και στό ότι μπορεί να δικαιωθεί αν θιχτεί.

Δεν είναι δυνατόν στην κατάταξη του doing business στην κατηγορία προστασία επενδυτών να είμαστε 154 ανάμεσα σε 180 χώρες και να περιμένουμε τον οιονδήποτε να επενδύσει το οτιδήποτε.

Δεν είναι δυνατόν σε αυτή την κατηγορία να είμαστε 154 και η Αλβανία 15! Δεν υπάρχει περίπτωση να δούμε ξένη επένδυση τσακιστή αν δεν αλλάξει το νομικό πλαίσιο της χώρας μας. Είναι τόσο απλό.

Κανένας επενδυτής δεν είναι εξασφαλισμένος έναντι μιας επιχειρηματικής αντιδικίας στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον παραπάνω πίνακα. Μην νομίζετε ότι οι διεθνείς επενδυτές αγνοούν αυτές τις έρευνες. Είναι τα πρώτα που κοιτάζουν πριν αποφασίσουν να επενδύσουν σε μια ξένη χώρα. Δεν χρειάζεται επίσης να κάνω καμία αναφορά στο χρηματιστήριο, όπου οι διοικήσεις των εταιρειών κάνουν ό,τι θέλουν διότι δεν υπάρχει τρόπος παρέμβασης των μετόχων (για αυτό το θέμα μελλοντικά θα έχω ξεχωριστό άρθρο).

Και ας αφήσουμε τους ξένους, το ίδιο ισχύει και για εμάς τους Έλληνες. Πρώτα θα πρέπει να επενδύσουμε εμείς και μετά να περιμένουμε από τους άλλους. Αλλά πως να επιχειρήσεις στην Ελλάδα, γνωρίζοντας τα όσα γνωρίζουμε, άσχετα του τι λένε αυτές οι έρευνες.

Ναι μεν πρέπει να εφαρμοστούν πολλές από τις επιταγές της τρόικας, άλλα όχι διότι θα προσφέρουν ταμειακές ροές στην κυβέρνηση (διότι δεν θα προσφέρουν) άλλα στο όνομα των μεταρρυθμίσεων που έπρεπε να έχουν γίνει εδώ και 20 χρόνια και στην ενίσχυση της διαφάνειας.

Αλλά ακόμα και αν δούμε ενίσχυση της διαφάνειας, δεν σημαίνει τίποτα για κάποιον που θέλει να επενδύσει αν το νομικό πλαίσιο είναι τέτοιο που θα κάνει τη ζωή σου κόλαση. Επιχειρηματικά μιλώντας, να σου λείπει το βύσσινο.

Θα πρέπει να διαγραφούν όλοι οι νόμοι και να γραφτούν από την αρχή. Θα πρέπει να φτιαχτούν εξειδικευμένα δικαστήρια (πτωχευτικά, οικογενειακά κτλ) και θα πρέπει να εκδημοκρατιστεί αυτή η χώρα και να παίρνει το κοινοβούλιο στίγμα από την κοινωνία και όχι να κάνει η όποια κυβέρνηση ό,τι θέλει.

Δυστυχώς όμως δεν βλέπω αυτά να γίνονται. Ακόμα και αν εφαρμόζαμε το μνημόνιο, δεν σημαίνει τίποτα αν δεν υπάρχει ένα κράτος δικαίου με νόμους που να εφαρμόζονται και με θεσμούς που να είναι σεβαστοί από όλους.

Ανταγωνιστικότητα δεν σημαίνει μόνο να ξεφορτωθεί το κράτος προβληματικές επιχειρήσεις. Σημαίνει να φτιάξεις ένα πλαίσιο ώστε να ενθαρρύνεις το ρίσκο με σκοπό να φτιαχτούν επιχειρήσεις που να προσλάβουν υπαλλήλους και να προσδοκάς σαν κράτος εισπράξεις επί των κερδών αν αυτές οι επιχειρήσεις πάνε καλά.

Για να ενθαρρύνεις το ρίσκο όμως, θα πρέπει το θεσμικό πλαίσιο να είναι τέτοιο ώστε να προστατεύεται ο επενδυτής και να μπορεί να βρει το δίκιο του. Τέτοιο πλαίσιο εγώ προσωπικά δεν το βλέπω πουθενά στον ορίζοντα.