24.8.11

Περιμένοντας το ευρωομόλογο



Αν ένα πολιτικό σύστημα εξέφρασε με τον καλύτερο τρόπο τα βαθύτερα (και κατώτερα με την έννοια αυτή) ένστικτα του (ομολογουμένως) ταλαιπωρημένου από πολέμους, κατοχές, εμφυλίους, χούντες κλπ νεοέλληνα είναι ο «παπανδρεϊκός σοσιαλισμός»: όλα όσα σε απασχολούν και σε προβληματίζουν θα γίνονται, όπως και όταν πρέπει (αυτό μονάχα πρέπει εσύ να ξέρεις), κι εσύ «θα κάαααθεσαι» (κατά την του Μίμη Φωτόπουλου ρήσην) και θα «περνάς καλά»...

Το πόσο βαθιά ριζωμένη είναι η αντίληψη αυτή, δεκαετίες μετά την ανάδειξη της σε κυρίαρχη και ακόμα και μετά το θάνατο του θεμελιωτή της, φαίνεται χαρακτηριστικά σήμερα, που η χώρα μας βρίσκεται -θύμα της αντίληψης αυτής και της εμπέδωσης της σε κοινωνικό γίγνεσθαι- κατεστραμμένη οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά.

Έχουμε από καιρού πάψει να παράγουμε (επίπονη διαδικασία βλέπεις...) ακόμα και τα προς το ζήν, βαφτίσαμε ανάπτυξη τον δανεισμό και την κατανάλωση προϊόντων από άλλες χώρες και -σε μια πράξη νεοελληνικής «γενναιότητας»- αντικαταστήσαμε την παραγωγή με τις υπηρεσίες, χωρίς ποτέ να σκεφτούμε πως θα τις προσφέρουμε ποιοτικά και σε διεθνές πελατολόγιο, έτσι καταλήξαμε απλώς ο ένας έλληνας να εξυπηρετεί τον άλλο αλλά να μην πληρώνει ούτε την παροχή ούτε τον αναλογούντα φόρο γιατί «δεν βγαίνει» (και πως να βγαίνει όταν όλο αυτό δεν ανταποκρίνεται σε πραγματικά μεγέθη...).

Παρ' όλα αυτά ούτε λόγος για να μαζέψουμε το κόστος και να αρχίσουμε να δουλεύουμε και να παράγουμε, η ελληνική κοινωνία ζεί στον αστερισμό του δανεισμού, περιμένοντας ως εθισμένη την ανά τρίμηνο δόση της. Με αποκλειστική ευθύνη του συνόλου της πολιτικής μας ηγεσίας, ευθύνη ιεραρχημένη απόλυτα και στα εκλογικά ποσοστά και στα δημοσκοπικά νούμερα.

«Ηγεσία», η οποία αριστοτεχνικά ετοιμάζει τον λαό της -εσχάτως δε τσακώνεται και για την πατρότητα της ιδέας- για το επόμενο colpo grosso, το ευρωομόλογο(!!), όπου οι εύποροι Ευρωπαίοι θα δανείζονται και για μας με εγγύηση την αξιοπιστία της σκληρής δουλειάς τους και μέσα από τη σκληρή τους δουλειά θα πληρώνουν και τα χρέη μας, εν όσω χρόνω εμείς θα «καινοτομούμε» επιδοτόντας όσους δημοσίους υπαλλήλους «προσέρχονται εγκαίρως στην εργασία τους» και μη φειδόμενοι κόστους για να αναδείξουμε την ιστορικότητα και την προσφορά του ΚΑΠΗ Κερατσινίου (και άλλως 69 ευαγών ιδρυμάτων, σε πρώτη δόση)...

Τη συνέχεια μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο του Πάσχου Mανδραβέλη από την Καθημερινή της Κυριακής 20.08.2011, η ανάγνωση του οποίου «γέννησε» τις σκέψεις που παραπάνω διαβάσατε.
Η εγχώρια συζήτηση για το ευρωομόλογο μπορεί να συνοψιστεί σε μια ωραία ελληνική παροιμία: «τα ψάρια στο γιαλό, το τηγάνι στη φωτιά». Θυμίζει δε εκείνους τους τζογαδόρους που κάθονται στο καφενείο και συζητούν τι θα κάνουν τα λεφτά του τζακ-ποτ που η θεά Τύχη τους χρωστάει.

Το βασικό πρόβλημα με το ευρωομόλογο δεν είναι η αβεβαιότητα ύπαρξής του. Χρειάζεται για να προχωρήσει η ευρωπαϊκή ενοποίηση, αλλά κι αυτή δεν είναι σίγουρη πλέον. Υπάρχουν δυνάμεις στην Ευρώπη –ευτυχώς όχι ακόμη πλειοψηφικές– που βρίσκονται στη γραμμή του κ. Λαφαζάνη: «Kαλύτερα χώρια με τα νομίσματά μας, παρά να μπερδευόμαστε με ελλείμματα ανταγωνιστικότητας, πολύπλοκους κοινοτικούς κανονισμούς κ. λπ.». Βέβαια, αυτοί, σε αντίθεση με εμάς, έχουν ισχυρές παραγωγικές οικονομίες, αλλά αυτά είναι λεπτομέρειες για τον κ. Λαφαζάνη.

Το μεγαλύτερο ζήτημα που δεν συζητάμε καθόλου στη χώρα είναι ότι το ευρωομόλογο δεν θα έρθει τζάμπα. Δεν γίνεται σε μια ενότητα χωρών να είμαστε στα δάνεια μαζί και στις δαπάνες χώρια. Δεν θα δανείζονται, π. χ., οι Ολλανδοί για να επιδοτούνται όσοι δημόσιοι υπάλληλοι προσέρχονται εγκαίρως στην εργασία τους ούτε θα ανεβάσουν το κόστος χρέους τους οι Γερμανοί για να έχει διοικητικό συμβούλιο το ΚΑΠΗ Κερατσινίου. Η οικονομική διακυβέρνηση, που τόσο ποθούμε, σημαίνει κοινή πολιτική σε πολλά επιμέρους θέματα που τώρα τα έχουμε γούστο και καμάρι μας. Σημαίνει κοινούς ως επί το πλείστον φορολογικούς συντελεστές, αλλά και όμοιες αποδόσεις των φορολογικών μηχανισμών. Η φοροδιαφυγή θα πάψει να επιδοτεί αυτήν την εκτεταμένη μικρή επιχειρηματικότητα της Ελλάδας και οι εταιρείες θα πρέπει να βρουν τρόπους να ανταγωνίζονται με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, αντί να ψάχνουν πώς θα κλέψουν την εφορία.

Η γεωγραφική θέση της χώρας κάνει στρατηγική επιλογή τη βαθύτερη ευρωπαϊκή ενοποίηση και την ενσωμάτωση της Ελλάδας στον σκληρό πυρήνα της Ευρώπης. Οχι γιατί πρέπει να είμαστε παραγωγικοί, αλλά γιατί πρέπει να είμαστε ασφαλείς. Η ευρωπαϊκή επιλογή απαλείφει ένα μεγάλο βραχνά που έχει η χώρα από την εποχή της ανεξαρτησίας της. Αυτή η επιλογή, όμως, έχει ένα κόστος προσαρμογής στα ευρωπαϊκά πρότυπα. Κανένας εκσυγχρονισμός της ελληνικής οικονομίας ή και κοινωνίας δεν είναι τζάμπα. Πρέπει να αλλάξει ο τρόπος που κάνουμε τα πράγματα· από τη διαχείριση των σκουπιδιών μέχρι τη μείωση των ελλειμμάτων.

Αυτό που δεν κατανοούμε είναι ότι η χώρα δεν έχει ένα πρόβλημα, αλλά έχει πολλά που φούσκωσαν και τώρα σκάνε. Ακόμη και στον στενό οικονομικό τομέα το ευρωομόλογο, αν φτιαχτεί, θα αφορά τη διευθέτηση του χρέους ή μελλοντικές επενδύσεις υποδομών. Καλό θα είναι, αλλά κανείς δεν πρόκειται να μας δώσει λεφτά για να συνεχίσουμε απρόσκοπτοι τη δημιουργία ελλειμμάτων. Αυτά πρέπει να μειωθούν, όπως ακριβώς προβλέπει το Mνημόνιο. Θα πρέπει επίσης να μειωθούν ακόμη κι αν αύριο το γενικότερο πρόβλημα χρέους οδηγήσει σε κατάρρευση την ευρωένωση κι εμείς «απαλλαγούμε» από το Mνημόνιο. Μόνο που τότε δεν θα υπάρχει το μαξιλάρι των 200 δισ. για να γίνει η μετάβαση σταδιακά και ομαλά.

Γι’ αυτό όσοι εν όψει ευρωομολόγου τροχίζουν μαχαιροπίρουνα –και ειδικά κάποιοι «ευαίσθητοι υπουργοί– να τα αφήσουν στην άκρη και να πιάσουν δουλειά. Το ευρωομόλογο, αν και όταν έρθει, θα είναι για άλλη δουλειά· όχι για την αναπαραγωγή του υπάρχοντος μοντέλου.