23.5.11

Αλήθειες και ψέματα για τη φοροδιαφυγή



*άρθρο του Κωνσταντίνου Μίχαλου, προέδρου του ΕΒΕΑ, στην Καθημερινή της Κυριακής 15.05.2011, επίκαιρο και πάλι καθώς η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου ετοιμάζεται να επιδοθεί στα μοναδικά πράγματα που άριστα ξέρει να κάνει: να βάζει φόρους και να κοροϊδεύει τον κόσμο ότι το κάνει για το καλό του...

Oι παραγωγικές τάξεις της χώρας εύχονται, ειλικρινά, όπως η νέα κυβερνητική πρωτοβουλία καταπολέμησης της μάστιγας της φοροδιαφυγής στεφθεί από επιτυχία, για το καλό της οικονομίας και της υγιούς επιχειρηματικότητας. Χωρίς, πάντως, πρόθεση βιαστικής υποβάθμισης των δυνατοτήτων του σχετικού κυβερνητικού σχεδίου, θα ήθελα να επισημάνω τα κάτωθι:

- Είναι κοινή διαπίστωση ότι μια από τις κύριες αιτίες που ωθούν τον φορολογούμενο στην απόκρυψη φορολογητέας ύλης είναι το σημαντικό σχετικό διακύβευμα, τα υψηλά κέρδη του.

Δυστυχώς, η ανακοίνωση του νέου αυτού τριετούς σχεδίου καταπολέμησης της φοροδιαφυγής δεν συνδυάστηκε με μια σημαντική μείωση των φορολογικών συντελεστών που και το κίνητρο του φοροφυγάδα θα περιόριζε και την ανάπτυξη θα ενίσχυε.

- Η καλύτερη, αναμφισβήτητα, μέθοδος καταπολέμησης της φοροδιαφυγής είναι η εδραίωση φορολογικής συνείδησης. Δυστυχώς, όμως, η κυβέρνηση, τα δύο τελευταία χρόνια, κάνει ό,τι μπορεί για να πείσει τον πολίτη ότι η αυθαιρεσία και η παρανομία συχνά δικαιώνονται (περαιώσεις ανέλεγκτων φορολογικών υποθέσεων, διαδοχικοί συμβιβασμοί για χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, «τακτοποίηση» ημιυπαίθριων χώρων και μη νόμιμων κτισμάτων κ.ά.), ότι οι έκτακτες εισφορές, παρά τις επίσημες διαψεύσεις, τείνουν να εξελιχθούν σε κανόνα, ότι η ορθολογική αξιοποίηση των κρατικών πόρων, με την πάταξη της σπατάλης, τον περιορισμό των δημοσίων δαπανών και την προσφορά ποιοτικών κρατικών υπηρεσιών, βρίσκεται ακόμα στη φάση των διακηρύξεων και ότι η, τόσο χρήσιμη σε έναν μακροπρόθεσμο επιχειρηματικό προγραμματισμό, σταθερότητα του φορολογικού συστήματος αποτελεί απλό σύνθημα που, καθημερινά, διαψεύδεται.

- Προηγούμενες εμπειρίες παρόμοιων εξαγγελιών μάς δημιουργούν τον φόβο ότι, τελικά, και τα νέα μέτρα θα οδηγήσουν σε πρόσθετη φορολόγηση των συνεπών φορολογουμένων, που ήδη φορολογούνται αυστηρότατα. Εάν κάτι τέτοιο συμβεί και στην προκειμένη περίπτωση, είναι βέβαιον ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα θα υποστεί καταλυτικό πλήγμα, ενώ, παράλληλα, θα επιταχυνθεί και η κάμψη της καταναλωτικής δαπάνης, με συνέπεια τη βαθύτερη ύφεση της οικονομίας και τη διεύρυνση της ανεργίας.

- Αντί της ποινικοποίησης και γενικής αστυνόμευσης της οικονομικής δραστηριότητας που, εξάλλου, δεν είναι ούτε εφικτή ούτε αποτελεσματική, σκόπιμη είναι η ευρύτερη δυνατή, ρεαλιστική αντικειμενικοποίηση των φορολογικών υποχρεώσεων, για την ελαχιστοποίηση των παρεμβάσεων των αρμόδιων ελεγκτικών οργάνων, στο πλαίσιο, πάντοτε, μιας αντικειμενικής διαδικασίας που θα αποκλείει υπερβολές και θα επιτρέπει την αμφισβήτηση των γενικών τεκμηρίων, από κάθε φορολογούμενο, στις περιπτώσεις που τα πραγματικά δεδομένα της επαγγελματικής του δραστηριότητας τη δικαιολογούν.

- Βασική προϋπόθεση για να κερδηθεί η μάχη κατά της φοροδιαφυγής είναι η ριζική αναμόρφωση και, κυρίως, η απλοποίηση και η πλήρης κωδικοποίηση της φορολογικής μας νομοθεσίας.

Ενα απλό κείμενο, κατανοητό από όλους –χωρίς προσφυγή σε ειδικά γραφεία και εξειδικευμένους συμβούλους– που με τη σαφήνειά του δεν θα αφήνει περιθώρια παρερμηνειών, ούτε στον φορολογούμενο ούτε στα ελεγκτικά όργανα, και με την πληρότητά του δεν θα επιτρέπει πολύχρονες δικαστικές αμφισβητήσεις, που και την καλόπιστη επιχείρηση ζημιώνουν και τα νόμιμα φορολογικά έσοδα απαξιώνουν, θα εξασφάλιζε και την αναγκαία διαφάνεια και τη μείωση του χάσματος που σήμερα παρατηρείται ανάμεσα στα βεβαιωθέντα και εισπραχθέντα φορολογικά έσοδα.

- Τέλος, θα ήθελα να υπογραμμίσω την ανάγκη ριζικής αλλαγής του «κλίματος», που σήμερα παρατηρείται στις σχέσεις ανάμεσα στους ειλικρινείς φορολογούμενους και στις φορολογικές αρχές. Πολλές επιχειρήσεις υποστηρίζουν ότι η φοροδιαφυγή αποτελεί «νόμιμη άμυνα» στη φορομπηχτική πολιτική των διαδοχικών κυβερνήσεων, στις καθυστερήσεις πληρωμής των κρατικών οφειλών και στις εκφοβιστικές – εκβιαστικές πρακτικές των φοροελεγκτικών μηχανισμών, οι οποίοι θεωρούν, εξ ορισμού, φοροφυγάδα κάθε επιχειρηματία. Είναι, πλέον, καιρός, η αντιπαλότητα αυτή που ζημιώνει σοβαρά την εθνική οικονομία να τεθεί στο περιθώριο και να αποκατασταθούν σχέσεις συνεργασίας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης και εκτίμησης ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Ο εφοριακός είναι σύμβουλος της επιχείρησης στη διαδικασία καταγραφής και πληρωμής των νόμιμων φόρων και η επιχείρηση είναι ο αποτελεσματικότερος φορέας δημιουργίας εθνικού πλούτου –συγκεκριμένο λογικό μέρος του οποίου θα πρέπει να αποδοθεί στο κράτος– που και μόνο γι’ αυτόν το λόγο δικαιούται να απαιτεί, να αντιμετωπίζεται απ’ όλους με σεβασμό και να γίνει ευρύτερα αποδεκτός ο κοινωνικός ρόλος της αποστολής της, με όλα όσα αυτό συνεπάγεται, σε θέματα φορολογικής, χρηματοδοτικής και επενδυτικής πολιτικής.

Για τους λόγους αυτούς επιβάλλεται να σταματήσει κάθε ατεκμηρίωτη προσπάθεια λαϊκισμού και γενικότερου εντυπωσιασμού, εις βάρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας που, έστω και αν γρήγορα καταρρίπτεται, αποπροσανατολίζει, δυσφημεί και διαιωνίζει μια αντιπαλότητα που δεν έχει βάση, αλλά και να εκλείψει, οριστικά, το φαινόμενο των καθυστερούμενων κρατικών οφειλών προς τις επιχειρήσεις, που αποδιοργανώνει τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και επιτείνει το πρόβλημα της πιστωτικής ασφυξίας.