10.2.11

Η Ευρώπη της ανταγωνιστικότητας «αντίδοτο» στην Ελλάδα των συντεχνιών...



Το -παλαιότερο- σκίτσο του Στάθη, αφορά βέβαια την ελληνική κρίση και την ελληνική κοινωνία όπου οι διάφορες συντεχνίες είναι πλέον σε ανοιχτή σύγκρουση με τον απλό πολίτη που -αλαλιασμένος- βάλλεται πανταχόθεν: από τη μία η ισοπεδωτική κυβερνητική επίθεση κατά δικαίων και αδίκων, από την άλλη η καταστροφική μάχη χαρακωμάτων μειοψηφικών κοινωνικά συντεχνιών που διεκδικούν λυσσαλέα να ονομάσουν «αλλαγή» την διατήρηση των κεκτημένων τους...

Στην υπόλοιπη Ευρώπη «η κρίση αποτελεί ευκαιρία» όπως λέμε συχνά. Το προφανές λοιπόν πίσω από την κρίση που χτυπάει τις ευρωπαϊκές οικονομίες, αν ερμηνεύω σωστά το σκεπτικό των Μέρκελ - Σαρκοζί, είναι η παρούσα κρίση να γίνει ευκαιρία οι ευρωπαϊκές οικονομίες να γίνουν ...ευρωπαϊκή οικονομία. Ήτοι να μετατραπούν από μια χαλαρή παρέα δανειστών και δανειζομένων σε μια δομημένη οικονομική οντότητα που θα στέκεται και θα λειτουργεί ανταγωνιστικά ως προς τις άλλες μεγάλες οικονομικές δυνάμεις.

Η πρόταση για ένα Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας που παρουσίασε ο γαλλογερμανικός άξονας είναι ένα σταθερό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή και θα μεταφέρει πλέον την συζήτηση στο εσωτερικό των κρατών μελών, όπου οι πολίτες (οι νοήμονες τουλάχιστον) θα κληθούν να αποφασίσουν ποιό μοντέλο πρέπει να ακολουθήσουμε ως Ευρώπη: το φιλελεύθερο μοντέλο που θέλει δυνατές εθνικές οικονομίες συνδεδεμένες και εναρμονισμένες με θεσμούς και αξίες σε μία δυνατή ευρωπαϊκή οικονομία ή το νεοσοσιαλιστικό μοντέλο της μίας ευρωπαϊκής οικονομίας χωρίς διακριτές εθνικές οικονομίες όπου οι «μεγάλοι» απλώς θα αποφασίζουν και οι «μικροί» απλώς θα υλοποιούν...

Η όλη ιδέα περί συμφώνου ανταγωνιστικότητας δεν είναι κακή, εαν δε γίνει σωστά θα είναι ένα ακόμα βήμα προς την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση. Πέραν όμως αυτού του στρατηγικού θέματος, επί του οποίου πολύ φοβάμαι ότι ουδέποτε ο ελληνικός λαός θα τοποθετηθεί παρασυρμένος από τις κραυγές λαϊκισμού των μικρόνοων πολιτικών του, το κείμενο μελέτης που δόθηκε προ ημερών στη δημοσιότητα περιέχει μερικές απλές αλήθειες που πρέπει να εντάξουμε στην πολιτική μας καθημερινότητα, όχι μόνο τα κόμματα εξουσίας αλλά όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα καθώς και οι πολιτικοί και κοινωνικοί φορείς. Τις επισημαίνω όπως τις βρήκα σε άρθρο του Μπάμπη Παπαδημητρίου στη σημερινή Καθημερινή, με τίτλο «Τι ζητάει το Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας» (διαβάστε το όλο εδώ).

...Συγκεκριμένα, το σχέδιο που κυκλοφόρησε στα γερμανικά και γαλλικά, αλλά και σε μη επίσημη αγγλική μετάφραση ήδη από τις 3 Φεβρουαρίου, περιλαμβάνει σε 1½ σελίδα τα πάντα. Και συγκεκριμένα, τρεις δείκτες και έξι σημεία.

Ας δούμε αρχικώς τους τρεις δείκτες. «Δείκτης μέτρησης της ανταγωνιστικότητας των τιμών» για να ξεκινήσουμε. Πρόκειται κυρίως για τη σταθερότητα του πραγματικού κόστους ανά μονάδα εργασίας και τη σύνδεση του κόστους με την εξέλιξη της παραγωγικότητας. Η Τράπεζα της Ελλάδος δημοσιεύει τον σχετικό δείκτη και, κάτι χρόνια, τώρα, επιδιώκει να προσελκύσει στην πορεία του δείκτη το ενδιαφέρον πολιτικών, συνδικαλιστών και πολιτών.

Δεύτερος δείκτης: «Σταθερότητα δημοσίων οικονομικών», που απαιτεί μια περιεκτική προσέγγιση, προφανώς σε σχέση με την ικανότητα εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους. Ο τρίτος δείκτης θα αναδεικνύει το «Ελάχιστο ποσοστό για επενδύσεις σε έρευνα, ποιοτική ανάπτυξη, παιδεία και υποδομή», ως αναλογία στο ΑΕΠ. Μένει να προσδιοριστεί το ύψος του ποσοστού, κάτι πολύ σημαντικό για την Ελλάδα. Αναρωτιέται κανείς με ποια στοιχεία, ποιες μελέτες και ποια κοινώς αποδεκτή συλλογιστική θα διαπραγματευθούν οι εκπρόσωποι της ελληνικής κυβέρνησης. Προφανώς με την ίδια που μας έφτασε μέχρις εδώ!

Πάμε όμως και στα «6 σημεία για περισσότερη ανταγωνιστικότητα», τα οποία θα πρέπει να βρουν εφαρμογές στους επόμενους 12 μήνες. Τα παραθέτω στη σειρά, για την οικονομία του παρόντος χώρου. (1) Κατάργηση συστημάτων τιμαριθμικής σύνδεσης μισθών και αμοιβών, (2) Αμοιβαία αναγνώριση διπλωμάτων και πτυχίων ικανοτήτων, (3) Κοινή βάση φόρου εταιρικών εισοδημάτων, (4) Προσαρμογή των συνταξιοδοτικών συστημάτων στις δημογραφικές εξελίξεις, (5) Εγγραφή στο Σύνταγμα των κρατών-μελών της αρχής του «μηχανισμού προειδοποίησης για το χρέος» και (6) Καθιέρωση καθεστώτος διαχείρισης τραπεζικών κρίσεων.

Δεν θα περίμενα από τον πρωθυπουργό να συγκατανεύσει. Ούτε βεβαίως να απορρίψει. Υπάρχει χρόνος για αποτίμηση. Πρέπει όμως να εξηγήσει και να τοποθετηθεί. Πρέπει να δώσει οδηγίες στο κράτος, στους υπουργούς και στα κομματικά του στελέχη. Πρέπει να προειδοποιήσει τον πληθυσμό, μέσω των επαγγελματικών ομάδων και των άλλων συλλογικών μορφών κοινωνικής ενσωμάτωσης. Πρέπει να ζητήσει απ’ όλους και από τον καθένα χωριστά να σκεφτούμε, να μετρήσουμε τις δυνάμεις μας και να πάρουμε τις, κατάλληλες, αποφάσεις.

Δεν μπορεί, όμως, να αποκρύπτει την πραγματικότητα. Oλοι οι Eλληνες δεν μοιάζουν με τα δικά του καλομαθημένα «παιδάκια» του κομματικο-κρατικού κατεστημένου, όπως το μεγάλωσε και το εξέθρεψε το κόμμα του κ. Παπανδρέου με την αμέριστη συμπαράταξη του κόμματος του κ. Καραμανλή. Ευτυχώς!

Σημαντικό, ότι εν γένει μιλάμε για κανόνες που ισχύουν χρόνια τώρα σε άλλες χώρες, που έχουν πετύχει να κρατήσουν τις «ισχυρές» οικονομίες της Ευρώπης -και μαζί και την υπόλοιπη Ευρώπη- ακόμα όρθιες παρά τις απανωτές καταρρεύσεις των αναπτυσσόμενων αγορών...

Πρώτη παρατήρηση: πρέπει να πετύχουμε ως Ευρωπαίοι την λεπτή ισορροπία του να συμφωνήσουμε με συγκεκριμένες δεσμέυσεις και όχι αόριστα λόγια στη «γραμμή βάσης» της κοινής προσπάθειας και από κει και πέρα να αναπτύξουμε ισχυρές εθνικές οικονομίες και ισχυρότερη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη... Ήτοι κομμένα τα ρουσφέτια στις συντεχνίες, το υπερβολικό δημόσιο των αρεστών, η δαιμονοποίηση του ιδιωτικού τομέα, η ευνοιοκρατική κοινωνική πολιτική υπέρ εκλεκτών εις βάρος του κοινωνικού συνόλου, ο σοσιαλιστικός μεγαλοϊδεατισμός χωρίς επιχειρησιακό σχέδιο και ανταποδοτικότητα... Δύσκολο στοίχημα όταν αναλαμβάνουν να το διαχειριστούν (για τα καθ'υμάς) ολίγιστοι όπως η κυβερνώσα «παρέα του Γιώργου»...

Δεύτερη παρατήρηση: Ένα σημαντικό ζητούμενο επίσης είναι να πετύχουμε να επαναφέρουμε τα πράγματα στον πραγματικό τους ρόλο, ήτοι να επαναφέρουμε το χρήμα, το νόμισμα, από τον σημερινό του ρόλο του προϊόντος στον πραγματικό του ρόλο του εργαλείου αποτίμησης της πραγματικής παραγωγής, της πραγματικής οικονομίας. Και βέβαια, να απομυθοποιήσουμε την παραγωγή ως μοχλό ανάπτυξης και ευμάρειας σε αντάλλαγμα για την βιολογική και πνευματική κούραση...

Τρίτη παρατήρηση: όσοι μηχανισμοί και διαδικασίες και αν υπάρχουν, αν δεν υπάρχει σαφής, ρεαλιστικός και εφικτός στόχος δεν μπορούν να λειτουργήσουν παρά μόνο αμυντικά και προστατευτικά. Αν όμως θέσουμε συγκεκριμένους στόχους, -«αυτάρκεια πόρων», «ανάπτυξη παραγωγής», «διεύρυνση παρέμβασης»- μόνο τότε -πιστεύω- ότι μηχανισμοί όπως ο προτεινόμενος θα μπορέσουν να βελτιώσουν την καθημερινότητα μας, μόνο τότε θα πλησιάσουμε το concept της Ενωμένης Ευρώπης που οραματίστηκαν κάποια λαμπρά μυαλά πριν από περίπου μισόν αιώνα...

Το θέμα θα μας απασχολήσει -εύχομαι και πιστεύω- σύντομα και για αρκετό καιρό, τουλάχιστον όσους διαθέτουμε τον κοινό νου και την αγωνία για το αύριο μιας δυνατής Ελλάδας σε μια ισχυρή Ενωμένη Ευρώπη. Σταματώ λοιπόν σε αυτές τις πρώτες σκέψεις, τις καθαρά πολιτικές, περιμένοντας να διαβάσω και τις ειδικές οικονομικές αναλύσεις και να επανέλθω... Εύχομαι και πιστεύω...