23.1.11

Τα φαρμακεία και ο κ. Λοβέρδος



* άρθρο του Στέφανου Mανου στην Καθημερινή της 23.01.2011

Πριν από μερικούς μήνες είχα γράψει στην «Καθημερινή» για τον τρόπο με τον οποίο το κράτος ορίζει τις λιανικές τιμές των φαρμάκων. Στην τιμή που αγοράζει το φάρμακο ο φαρμακοποιός προσθέτει 35%, ανεξαρτήτως τιμής. Απέναντι στο σύστημα αυτό περιέγραψα τον τρόπο -πάλι από το κράτος- διαμόρφωσης των τιμών στη Σουηδία. Για ένα φάρμακο με λιανική τιμή 1.000 ευρώ ο Έλληνας φαρμακοποιός έχει περιθώριο 350 ευρώ, ενώ ο Σουηδός 15,5 ευρώ. Πρότεινα να υιοθετήσουμε το σουηδικό σύστημα και έτσι να εξοικονομήσουν τα Ταμεία ποσό μεγαλύτερο από ένα δισεκατομμύριο ευρώ ετησίως.

Ο τρόπος διαμόρφωσης των τιμών στην Ελλάδα είναι ισχυρό κίνητρο για την πώληση ακριβών φαρμάκων και ισχυρό κίνητρο υπερσυνταγογράφησης ακριβών φαρμάκων. Τα ακριβά φάρμακα, ιδίως αυτά, επιβαρύνουν τα χρεοκοπημένα Ταμεία. Εξ αιτίας του κινήτρου που μόλις περιέγραψα η φαρμακευτική δαπάνη ανά κάτοικο στην Ελλάδα είναι μεγαλύτερη από την αντίστοιχη στην υπόλοιπη Ευρώπη. Τα εγγυημένα υψηλά κέρδη των φαρμακοποιών καθιστούν το φαρμακείο ελκυστική επιχείρηση. Δεν είναι λοιπόν παράξενο ότι έχουμε ανά κάτοικο πολύ περισσότερα φαρμακεία απ’ ό,τι αλλού στην Ευρώπη, ούτε είναι παράξενο ότι υπάρχει τόση πίεση να ανοίξουν νέα φαρμακεία.

Ο υπουργός κ. Λοβέρδος ανακοίνωσε σειρά μέτρων για τους φαρμακοποιούς, αλλά τίποτε για τον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών. Ασχολήθηκε με διάφορα περιφερειακά ζητήματα αλλά δεν άγγιξε το σημαντικότερο. Τα εγγυημένα υψηλά κέρδη.

Αλλά και στα περιφερειακά ζητήματα, οι ρυθμίσεις του κ. Λοβέρδου είναι μεσοβέζικες. Ανοίγει, λέει, το επάγγελμα του φαρμακοποιού, αλλά δεν επιτρέπει σε έναν επιχειρηματία να ανοίξει φαρμακείο και να προσλάβει έναν φαρμακοποιό. Διατηρεί δηλαδή το μεσαιωνικό καθεστώς της επαγγελματικής συντεχνίας. Ενα φαρμακείο πρέπει ντε και καλά να ανήκει σε φαρμακοποιό με πτυχίο. Δεν επιτρέπει σε ένα φαρμακείο να λειτουργεί με τον φαρμακοποιό του μέσα σε ένα πολυκατάστημα για να προστατέψει τους φαρμακοποιούς που έχουν λιγότερο ελκυστική τοποθεσία. Δεν επιτρέπει να ανοίξει φαρμακείο αν ήδη υπάρχουν περισσότερα από ένα ανά χίλιους κατοίκους. Δεν επιτρέπει τη δημιουργία αλυσίδας φαρμακείων.

Επιτρέπει στα φαρμακεία να ανοίγουν τη Δευτέρα και την Τετάρτη το απόγευμα και το Σάββατο. Το αυτονόητο δηλαδή.

Διατηρεί το καθεστώς αδειοδότησης (για να έχουν δουλειά στο υπουργείο) που θα χορηγεί τις άδειες αφού ληφθούν υπόψη τα πληθυσμιακά όρια και με την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι ελάχιστες αποστάσεις. Και ακόμη αφού εξακριβωθεί ότι ο ενδιαφερόμενος να ανοίξει φαρμακείο είναι Έλληνας ή υπήκοος κράτους-μέλους της Ε. Ε. που έχει πτυχίο φαρμακοποιού και άδεια άσκησης επαγγέλματος και ο οποίος δεν έχει καταδικαστεί για ρητά προβλεπόμενα αδικήματα. Αναπνέω με ανακούφιση! Αποκλείστηκαν οι Αμερικανοί και οι Ινδοί φαρμακοποιοί! Και οι Κινέζοι!

Γι’ αυτές τις επιδερμικές και ανούσιες αλλαγές οι κ. φαρμακοποιοί έκλεισαν τα φαρμακεία και ταλαιπώρησαν τους χιλιάδες ανθρώπους που τα χρειάζονται, ιδίως όταν είναι αδύναμοι. Μπράβο τους! Κατάφεραν βέβαια να πείσουν τον κ. Λοβέρδο να μην αποτολμήσει οποιαδήποτε ουσιώδη αλλαγή. Για πολλοστή φορά χρειάζεται να γράψω ότι η μόνη ελπίδα για να γίνει κάτι σωστό είναι να στυλώσει τα πόδια η τρόικα.

Διάβασα ότι ο κ. Λοβέρδος μετέθεσε την ηλεκτρονική συνταγογράφηση για το 2012. Η καθολική εφαρμογή της συνταγογράφησης θα επιτρέπει στις ελεγκτικές αρχές να γνωρίζουν πόσα και ποια φάρμακα λαμβάνει ένας ασθενής, ποιος γιατρός τα έγραψε και ποιο φαρμακείο τα χορήγησε. Το σύστημα θα μπορεί επίσης να διαπιστώνει τις συνταγογραφικές προτιμήσεις των γιατρών και να συσχετίζει γιατρούς με φαρμακεία. Με άλλα λόγια, η ηλεκτρονική συνταγογράφηση θα βάλει τάξη σε ένα χαοτικό περιβάλλον. Θα μάθουμε τι κοστίζει στα Ταμεία κάθε γιατρός και κάθε ασθενής. Μπορώ να φανταστώ ότι ούτε οι γιατροί ούτε οι φαρμακοποιοί θα είναι ευχαριστημένοι με αυτήν την προοπτική. Αλλά ο υπουργός και τα Ταμεία θα έπρεπε να είναι ενθουσιασμένοι. Τότε γιατί καθυστερεί το υπουργείο; Προτιμά ίσως να μην υποστεί τις πιέσεις των ολίγων ντόπιων εργολάβων που μπορούν να αναλάβουν το έργο (που είναι πολύ μεγάλο ακόμη και με διεθνή δεδομένα) και το αφήνει για το μέλλον; Κατά τη γνώμη μου, θα έπρεπε η κυβέρνηση να επιλέξει ένα διεθνή σύμβουλο για το έργο που θα βοηθήσει τον κ. Λοβέρδο να διαμορφώσει την προδιαγραφή του έργου, στη συνέχεια θα τον βοηθήσει να επιλέξει τον ανάδοχο και τέλος θα παρακολουθήσει τη δουλειά του αναδόχου μέχρις ότου θεωρηθεί ότι η ηλεκτρονική συνταγογράφηση λειτουργεί με επιτυχία σε όλη την Ελλάδα. Αν καταφέρει να ολοκληρώσει την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, ο κ. Λοβέρδος θα έχει προσφέρει ανεκτίμητη υπηρεσία στο σύστημα υγείας. Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση, επειδή προϋποθέτει τη διασύνδεση όλων των γιατρών σε μια βάση δεδομένων, θα είναι και το θεμέλιο για τη μελλοντική δημιουργία βάσης δεδομένων για τα ιστορικά των ασθενών και πολλές άλλες εφαρμογές υγείας. Πολλές ζωές θα σωθούν...

(Ο κ. Στέφανος Μάνος είναι πρόεδρος της ΔΡΑΣΗΣ.)