24.1.11

Ενεργειακό πιστοποιητικό: μια λυπηρή μαρτυρία



* άρθρο της Χριστίνας Πουλίδου που δημοσιεύθηκε στο protagon.gr στις 24.01.2011

ΤΟ ΑΤΟΜΟ σχολιάζει: Διαβάζω και σκέφτομαι... Πως μια απλή ιδέα που σχεδιάστηκε για να είναι επ' ωφελεία του ιδιοκτήτη και του ενοικιαστή ακίνητης περιουσίας καταλήγει να αποτελεί εργαλείο ταλαιπωρίας του πολίτη από τα «διαπλεκόμενα» συμφέροντα δημοσίου και κλειστών συντεχνιών... Αλήθεια, έχει διανοηθεί κανείς ότι την ώρα που γίνεται προσπάθεια απελευθέρωσης της αγοράς από αγκυλώσεις δεκαετιών και κατάργησης των δεκάδων κλειστών επαγγελμάτων, έρχεται ένα υπουργείο υποτίθεται σύγχρονης και ανανεωτικής λογικής, το ΥΠΕΚΑ, και καθιερώνει έναν ακόμα προστατευτισμό, αυτόν του ενεργειακού επιθεωρητή με την προκαθορισμένη ελάχιστη αμοιβή και όλη την παρελκόμενη γραφειοκρατία των δεκαεπτά (17) δικαιολογητικών (κατ' αρχήν)... Μήπως τελικά ο σκοπός δεν είναι άλλος από το να εξασφαλιστεί αντικείμενο εργασίας στο πλεόνασμα των -άλλως αχρήστων- κυβερνητικών υπαλλήλων και να εξασφαλίσει ένα εύκολο εισόδημα σε μια κατηγορία επαγγελματιών εν γένει παρασιτοβιούντων στα πέριξ του δημοσίου;; Διαβάστε το άρθρο - προσωπική εμπειρία και σημειώστε ότι συμφωνώ στο σύνολο των ερωτημάτων που θέτει η αρθρογράφος, είναι ερωτήματα κοινής λογικής... Το θέμα -δυστυχώς για εμάς τους απλούς πολίτες- είναι ότι η αρμόδια υπουργός έχει προφανώς τσακωθεί με την κοινή λογική...

Το σχέδιο ήταν να πουλήσω το πατρικό μου διαμέρισμα - οι υποψήφιοι αγοραστές βρέθηκαν και ξεκίνησε το γραφειοκρατικό σκέλος της μεταβίβασης. Στο σημείο αυτό, κι ενώ είχαμε προσπεράσει πολλές δυσκολίες είδα να ορθώνεται εμπρός μου μια ακόμη μπάρα - η έκδοση ενεργειακού πιστοποιητικού.

Από τη στιγμή που η συμβολαιογράφος μας είπε, ότι από 9/1 χρειάζεται πλέον και αυτό το πιστοποιητικό για να γίνουν τα συμβόλαια, άρχισε η έρευνα. Μεσίτες, συμβολαιογράφοι, δικηγόροι και δημόσιοι λειτουργοί αναζητήθηκαν και ρωτήθηκαν, πλην όμως δήλωσαν αδυναμία εξυπηρέτησης – ωσότου ήρθε το φως. Η αναζήτηση έγινε ηλεκτρονικά, κλικάροντας διαδοχικά στα ακόλουθα λήμματα: ypeka.gr, επιθεώρηση, ενεργειακή επιθεώρηση, μητρώο ενεργειακών επιθεωρητών. Τη στιγμή ακριβώς που, μεταμελημένη για τα παρωχημένα μου αντανακλαστικά (όπως είναι η προσφυγή στο δίκτυο γνωριμιών), απέδιδα στην πολιτεία τα εύσημα για την απλή ηλεκτρονική διαδικασία, ήρθε το καίριο πλήγμα. Ο ενεργειακός επιθεωρητής στον οποίο τηλεφώνησα, μου έστειλε με φαξ τα έγγραφα που χρειαζόταν από μένα.

Χάριν ακρίβειας σας τα αντιγράφω:
1. ιδιοκτησιακό καθεστώς του κτιρίου ή κατοικίας (αριθμός ιδιοκτησιών, αριθμός ιδιοκτητών).
2. Πίνακας χιλιοστών.
3. Πλήρη στοιχεία του ιδιοκτήτη (ΑΦΜ, ΔΟΥ).
4. Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) στην περίπτωση που το κτίριο έχει ενταχθεί στο Εθνικό Κτηματολόγιο.
5. Δήλωση και Κωδικός Ιδιοκτησίας Εθνικού Κτηματολογίου.
6. Αρχιτεκτονικά σχέδια ως κατασκευασθέν σε ηλεκτρονική μορφή.
7. Ηλεκτρομηχανολογικά σχέδια ως κατασκευασθέν σε ηλεκτρονική μορφή.
8. Μελέτη θερμομόνωσης κατατεθειμένη στην Πολεοδομία σε ηλεκτρονική μορφή.
9. Πίνακας Κατανομής Δαπανών κεντρικής θέρμανσης.
10. Οικοδομική Άδεια.
11. Τοπογραφικό σχέδιο σε ηλεκτρονική μορφή
12. Ύπαρξη ηλιακών κατόπτρων (τετραγωνικά μέτρα)
13. Ύπαρξη κλιματιστικών μονάδων (split).
14. Φωτογραφία του κτιρίου σε ψηφιακή μορφή που να διακρίνεται η ιδιοκτησία ή το διαμέρισμα
15. Τιμολόγια ενεργειακών καταναλώσεων του κτιρίου ή κατοικίας της τελευταίας τριετίας (ΔΕΗ, Φυσικό αέριο, πετρέλαιο, ξύλα)
16. Φύλλο συντήρησης και ρύθμισης της κεντρικής θέρμανσης της τελευταίας τριετίας (συντήρηση καυστήρα)
17. Πλήρη στοιχεία επικοινωνίας του υπευθύνου του κτιρίου (διαχειριστής) ή της κατοικίας (ιδιοκτήτης).
Στο φαξ υπήρχε ακόμη η υποσημείωση πως «σε περίπτωση που δεν υπάρχουν σχέδια (αρχιτεκτονικά, ηλεκτρομηχανολογικά, μελέτη θερμομόνωσης), θα πρέπει να γίνει αυτοψία από τους ενεργειακούς επιθεωρητές και αποτύπωση των σχεδίων».
 
Φυσικά, στον αύξοντα αριθμό 5 γέλασα, στον αριθμό 10 αγανάκτησα και στον αριθμό 17 έπεσα σε περισυλλογή. Για τη σωτηρία της ψυχής μου ασχολήθηκα εκτενέστερα με το θέμα και ανακάλυψα ότι: η έκδοση ενεργειακού πιστοποιητικού αποτελεί ευρωπαϊκή οδηγία, άρα ήταν μια υποχρέωση στην οποία έπρεπε να ανταποκριθεί η Ελλάδα και αφορά τόσο την ιδιοκτησία (από 9/1) όσο και την ενοικίαση (από 1/7) ακινήτων άνω των 50 τ.μ. Επίσης κατάλαβα, ότι σε αυτή τη φάση και για μερικά χρόνια το εν λόγω πιστοποιητικό έχει ένα «γνωμοδοτικό» χαρακτήρα – αποτυπώνει δηλαδή την κατάσταση ως έχει, χωρίς να γεννάται η υποχρέωση του ιδιοκτήτη να προβεί σε μετατροπές του ακινήτου του. Είναι ακόμη λογικό η έκδοση των πιστοποιητικών να παραπέμπεται στην ελεύθερη αγορά των μηχανικών – συγκεκριμένα, σε ένα μητρώο που είναι «ανοιχτό» σε όλους τους μηχανικούς, εφόσον συγκεντρώνουν ορισμένα προαπαιτούμενα. Είναι τέλος λογικό, να αναζητείται η ενεργειακή εικόνα των ακινήτων, άρα να απαιτούνται ορισμένα έγγραφα – ανάλογα των οποίων απαιτούνται έτσι κι αλλιώς για τα συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων.

Όμως:
1) αν για την έκδοση ενός πιστοποιητικού απαιτούνται άλλα 17, κάτι στραβό υπάρχει στη διαδικασία. Πρόκειται για έναν εξόφθαλμο παραλογισμό που δεν χρήζει περαιτέρω σχολιασμού.
2) ποια είναι η λογική της δημιουργίας «φακέλλων», όταν όλες σχεδόν οι υπηρεσίες έχουν ηλεκτρονικοποιηθεί και όταν έχουν διαμορφωθεί οι βάσεις δεδομένων; Γιατί να προσκομίσω εγώ «βεβαίωση κτηματολογίου» ή «τιμολόγια της ΔΕΗ», όταν υπάρχουν διαθέσιμα στα αρχεία του κτηματολογίου και της ΔΕΗ; Στο φινάλε, ποιος είναι ο λόγος της ηλεκτρονικοποίησης-ψηφιοποίησης, αφού οι διαδικασίες παραμένουν στο παλαιό μοντέλο και αφού οι δημόσιες υπηρεσίες δεν αξιοποιούν τα υλικά που διαθέτουν προχωρώντας σε συνέργειες, παρά διατηρούν τις παλαιές διαδικασίες απαιτώντας από τους πολίτες την υποβολή «φακέλων»;
3) Αυτή είναι η fast track διαδικασία, που θα διευκολύνει την κινητικότητα στην αγορά ακινήτων; Δεν είδε κανείς απ΄το αρμόδιο υπουργείο τον παραλογισμό του πράγματος (που, σημειωτέον, δεν προκύπτει απ΄το Προεδρικό Διάταγμα) και δεν σήμανε συναγερμό για να μην εκφυλιστεί μια διαδικασία που ορθά θεσπίστηκε, που έχει νόημα και που υπηρετεί ένα σωστό στόχο; Ή μήπως, κανείς δεν φαντάζεται ότι είναι θέμα ημερών η δημιουργία μιας νέας «αγοράς» έκδοσης ενεργειακών πιστοποιητικών, με άλλα λόγια ένα παραμάγαζο όπου το χαρτοβασίλειο θα παραδίδεται εντός φακέλου σε 24 ώρες, έναντι αντιτίμου και άνευ απόδειξης;
4) Γιατί ενεργοποιείται η έκδοση ενεργειακού πιστοποιητικού πάνω στη διαδικασία των μεταβιβάσεων ή των ενοικιάσεων και δεν αποτελεί υποχρέωση της διαχείρισης, που θα πρέπει να εφαρμοστεί σε ένα εύλογο διάστημα – όπως συνέβη λ.χ. με την αλλαγή των ανελκυστήρων; Με άλλα λόγια, γιατί θα πρέπει εγώ, ο συναλλασσόμενος, να καταβάλλω το τίμημα για τη συμπλήρωση ενός φακέλλου, πάνω στον οποίο θα πατήσουν και οι λοιποί ένοικοι όταν βρεθούν στην αντίστοιχη ανάγκη – «άσε μας ένα αντίγραφο του φακέλλου στη διαχείριση να υπάρχει» μου είπαν οι συγκάτοικοι...
Και 5) είναι τόσο αδύνατο τελικά να υπηρετείται ένας σωστός στόχος από μια απλή διαδικασία και να μην υπονομεύεται από μιαν εσφαλμένη μεθοδολογία, η οποία ωθεί με τη σειρά της τον νηφάλιο άνθρωπο να μετατρέπεται σε ψυχωσικό και τον οπαδό μιας ιδέας να γίνεται φανατικός πολέμιός της; (Το ερώτημα είναι ρητορικό, γιατί η απάντηση είναι προφανής – ναι, είναι αδύνατο...)