12.9.10

Ο φεουδάρχης και οι ...φρουροί του


(AP Photo/Petros Giannakouris)

Αποσπάσματα από δύο άρθρα με ενδιαφέρον από τον τύπο του Σαββατοκύριακου με αφορμή τον νυχτερινό ανασχηματισμό της Πρώτης Κυβέρνησης του Γεωργίου του Β’ Παπανδρέου του Γ’ που κατεγράφη κάπου μεταξύ 01:30 και 01:40 της Τρίτης 07.09.2010.

Ο φεουδαρχικός χαρακτήρας του κυβερνητικού σχήματος
Ο ανασχηματισμός ήταν πάντα και μία άσκηση ισορροπιών και ένα επικοινωνιακό όπλο. Στην παρούσα κρίσιμη συγκυρία, όμως, δεν υπάρχουν περιθώρια ούτε για πολιτικάντικες αισορροπίες ούτε για πειραματισμούς.
...
Παρά τις δραματικές εξελίξεις που έχουν μεσολαβήσει, ο Παπανδρέου συνεχίζει με χαρακτηριστική αντιθεσμική άνεση να «κόβει και να ράβει» υπουργεία. Για να αποφεύγονται αγκυλώσεις, η νομοθεσία επιτρέπει στον πρωθυπουργό να αλλάζει τη δομή της κυβέρνησης. Τα υπουργεία, όμως, είναι κυβερνητικές μονάδες, που πρέπει να έχουν σταθερότητα και θεσμική συνέχεια. Αλλαγές πρέπει να γίνονται με προσοχή και μόνο όταν το επιβάλλουν οι εξελίξεις στην κοινωνικοοικονομική δομή.
...
Στην περίπτωσή μας, όμως, έχουμε μία αντιστροφή του κανόνα: Αντί τα πρόσωπα να επιλέγονται με βάση τα υπουργεία, τα υπουργεία διαμορφώνονται με βάση τα πρόσωπα!
...
Η τάση των ισχυρών υπουργών να συγκεντρώνουν όσο το δυνατόν περισσότερες αρμοδιότητες δεν αντανακλά μόνο την εξουσιολαγνεία των προσώπων. Αντανακλά και τον «φεουδαλικό» χαρακτήρα του κυβερνητικού σχήματος. Η πείρα έχει αποδείξει ότι για να διακριθεί ένας υπουργός χρειάζεται ξεκάθαρο τομέα ευθύνης και ύπαρξη μηχανισμού επίλυσης των διαφορών μεταξύ υπουργείων. Δεν έχει ανάγκη πολλές αρμοδιότητες. Αντιθέτως, η συγκέντρωση πολλών αρμοδιοτήτων συχνά βραχυκυκλώνει ακόμα και ικανούς πολιτικούς.
...
Το πρόβλημα μ’ όλα αυτά δεν είναι το κόστος, όπως δημαγωγικά λένε ορισμένοι. Το πρόβλημα είναι η λειτουργικότητα.
...
Επιπροσθέτως, η παρουσία επτά υπουργών αναπληρωτών ενισχύει την παραδοσιακή τάση η πολιτική ηγεσία σε κάθε υπουργείο να μη λειτουργεί ως ενιαίο επιτελείο, αλλά σαν -περισσότερο ή λιγότερο- ανταγωνιζόμενα φέουδα.
...
Προφανώς, ο πρωθυπουργός έκρινε ότι το σχήμα αυτό [μηχανισμός ελέγχου και συντονισμού υπό τους Παμπούκη και Πάγκαλο] δεν λειτούργησε ικανοποιητικά. Αντί όμως να το αλλάξει, άφησε στον Πάγκαλο τον τίτλο του αντιπροέδρου, έδωσε στον Παμπούκη μία αρμοδιότητα για να παίζει και μετέτρεψε τον υπουργό Εσωτερικών σε παντοδύναμο Νο 2. Τον πλαισίωσε, μάλιστα, από μία ομάδα κυβερνητικών στελεχών, που -σύμφωνα με έκφραση «πράσινου» βουλευτή- «ανήκουν στη ΓΑΠ Α.Ε. παρά στο ΠΑΣΟΚ».

Μπορείτε να διαβάσετε όλο το άρθρο του Σταύρου Λυγερού από την Καθημερινή της Κυριακής 12.09.2010 εδώ.

Οι «φρουροί» του Γιώργου
...ο κ. Πρωθυπουργός διαπίστωσε έπειτα από έντεκα μήνες ταλαιπωρίας και απώλειας πολύτιμου χρόνου, πραγματικού και πολιτικού, ότι υπάρχει ζήτημα συντονισμού της κυβέρνησης. Το οποίο παρεμπιπτόντως αποτελεί κατά βάση δικό του καθήκον.
...
Η αλήθεια είναι ότι ο συντονισμός και η οργάνωση δεν είναι τα δυνατά του στοιχεία. Οσοι έχουν εργασθεί μαζί του έχουν να λένε ότι δεν είναι και ο πιο πειθαρχημένος πολιτικός που έχουν γνωρίσει.
...
Υπό αυτή την έννοια η δημιουργία ενός πολιτικού συντονιστικού κέντρου ήταν επιβεβλημένη εκ των συνθηκών. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η συγκεκριμένη σύνθεση του διευθυντηρίου εξασφαλίζει τον ζητούμενο απόλυτο συντονισμό.
...
Πολλοί θεωρούν ότι ο κ. Πρωθυπουργός συγκέντρωσε στο Διευθυντήριο πρόσωπα της εμπιστοσύνης του, τα οποία από τα χρόνια της αντιπολίτευσης συγκροτούσαν ένα είδος κλειστής επιτελικής ομάδας, μια μορφή «πολιτικής φρουράς» του κ. Παπανδρέου. Αρκετοί μάλιστα υποστηρίζουν ότι στην παρούσα συγκυρία μορφοποιήθηκε ακριβώς στο επίπεδο της κυβέρνησης εκείνη η ομάδα. Με τη διαφορά ότι άλλες είναι οι ανάγκες συντονισμού μιας κυβέρνησης και άλλες ενός κόμματος της αντιπολίτευσης.
...
Με άλλα λόγια τα Διευθυντήρια καλά είναι, αλλά συνήθως ούτε σώζουν ούτε προλαμβάνουν. Στις περισσότερες των περιπτώσεων τα σκληρά αναλαμβάνουν οι «μπαρουτοκαπνισμένοι». Και τέτοιοι κατά σύμπτωση δεν συμμετέχουν στο Διευθυντήριο.

Μπορείτε να διαβάσετε όλο το άρθρο του Αντώνη Καρακούση από Το Βήμα του Σαββάτου 11.09.2010 εδώ