15.11.09

Υπόδειγμα τέλειου κρατικού λειτουργού



Του Βασίλη Νέδου, από την Κυριακάτικη Καθημερινή

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είναι ο αναμφισβήτητος πρωτεργάτης της ένταξης της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Στο πλευρό του, πέρα από τα ευρέως γνωστά πρόσωπα τα οποία πλαισίωσαν την προσπάθεια αυτή, υπήρχε ένας κρίσιμος συνεργάτης. Ο Γιώργος Κοντογεώργης, υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου επί των σχέσεων μετά των ευρωπαϊκών κοινοτήτων, ο τεχνοκράτης δίχως τις προσπάθειες του οποίου οι διαπραγματεύσεις δεν θα ολοκληρώνονταν τόσο σύντομα, έφυγε... την περασμένη εβδομάδα σε ηλικία 97 ετών. Ηταν ένα από εκείνα τα παραδείγματα δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι σπανίως απαντώνται πια στο Δημόσιο. Ανήκε σε μια ομάδα των περίφημων γενικών διευθυντών, οι οποίοι γνώριζαν σε βάθος τα θέματά τους και αποτελούσαν τη ραχοκοκαλιά του κράτους πριν από τον πόλεμο έως το 1982 οπότε και δυστυχώς καταργήθηκε ο θεσμός.

Ο Κοντογεώργης πρέσβευε τη νοοτροπία μιας γενιάς δημοσίων υπαλλήλων για τους οποίους η εργασία δεν ήταν αγγαρεία, αλλά καθήκον και προσφορά. Στις πλάτες εκείνης της γενιάς είχε στηθεί το μεταπολεμικό ελληνικό κράτος. Ο επαγγελματισμός των ανθρώπων εκείνων δεν ήταν προσόν, αλλά προϋπόθεση για τη λειτουργία ενός κράτους το οποίο δεν υπάρχει πια.

Ο ίδιος ο Κοντογεώργης, ήταν ένας «haut-fonctionnaire», υψηλού επιπέδου και κατάρτισης δημόσιος υπάλληλος, στον οποίο μπορούσες να εμπιστευθείς οτιδήποτε, όντας βέβαιος πως «η δουλειά θα γίνει».

Γεννημένος στην Τήνο, με σπουδές στην ΑΣΟΕΕ και μεταπτυχιακό στις ΗΠΑ, ο Κοντογεώργης υπήρξε από εκείνους τους δημοσίους υπαλλήλους που λίγο μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου εργάστηκαν για το χτίσιμο του κράτους. Εργώδης, άοκνος υπηρέτης του δημοσίου συμφέροντος ο Κοντογεώργης δεν συμβιβάστηκε. Μάλιστα το 1967 παραιτήθηκε από τη θέση του γενικού διευθυντή του υπουργείου Εμπορίου την οποία κατείχε.

Τις ιδιαίτερες ικανότητες και τον άτεγκτο χαρακτήρα του Κοντογεώργη είχε επισημάνει ο Κ. Καραμανλής. Στην κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας που σχηματίσθηκε αμέσως μετά την επάνοδο Καραμανλή, ο Κοντογεώργης χρίστηκε γενικός γραμματέας του ΕΟΤ. Μετά τις εκλογές, από το 1974 έως και το 1977, οπότε ανέλαβε την -άνευ χαρτοφυλακίου- θέση του αρμόδιου υπουργού για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, ο Κοντογεώργης έγραψε τις λαμπρότερες σελίδες της σταδιοδρομίας του. Μιας σταδιοδρομίας, η οποία ουδέποτε υπήρξε αποκομμένη από την ανιδιοτελή υπηρεσία του δημοσίου συμφέροντος.

Πριν από την ιστορική ημερομηνία της 28ης Μαΐου 1979, οπότε ο Καραμανλής υπέγραψε τη συμφωνία ένταξης στην Κοινότητα, ένας άνθρωπος προετοίμαζε πυρετωδώς τις λεπτομέρειες. Ο πρέσβης ε.τ. κ. Βύρων Θεοδωρόπουλος, επικεφαλής τότε της πενταμελούς Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων, θυμάται ότι ο Κοντογεώργης «προερχόμενος από τα βάθη της ελληνικής γραφειοκρατίας και ειδικότερα των οικονομικών υπουργείων, ήξερε κατά βάθος όλα τα θέματα τα οποία ανέκυπταν στο διάστημα των διαπραγματεύσεων». Ο κ. Θεοδωρόπουλος χαρακτηρίζει τον Κοντογεώργη «οργανωτικό και παλιά καραβάνα της δημόσιας υπηρεσίας. Από τους καλούς που ήξεραν πώς προχωρούν τα πράγματα στο Δημόσιο».

Τη νοσταλγική διάθεση του κ. Θεοδωρόπουλου συμμερίζεται και ο κ. Πέτρος Μολυβιάτης, ο οποίος την κρίσιμη εποχή των διαπραγματεύσεων ήταν διευθυντής του πολιτικού γραφείου του Κωνσταντίνου Καραμανλή και περιγράφει τον Κοντογεώργη ως «κλασικό υπόδειγμα του τέλειου κρατικού λειτουργού. Αυτό που μας λείπει τώρα από τη δημόσια υπηρεσία. Από εκείνους που έφτιαξαν και μετά λειτούργησαν το κράτος». Την ακεραιότητα, τις ικανότητες και τον ζήλο του είχε, σύμφωνα με τον κ. Μολυβιάτη, διακρίνει ο Καραμανλής «γι' αυτό και του ανέθεσε τη σπουδαιότερη αποστολή που είχε, την ένταξη στην ΕΟΚ». Ο κ. Μολυβιάτης τονίζει ακόμη ότι την εργασία του ο Κοντογεώργης την έκανε δίχως «κοσμικότητες». «Ηταν ένας άλλος πλανήτης», καταλήγει ο κ. Μολυβιάτης. Ενδεικτικό της σημασίας του ρόλου του Κοντογεώργη στις διαπραγματεύσεις ήταν ότι ο Καραμανλής τον έχρισε πρώτο Ελληνα επίτροπο το 1980. Τελευταία φορά ασχολήθηκε με τα κοινά ως υπηρεσιακός υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Τουρισμού στις κυβερνήσεις Γρίβα (1989) και Ζολώτα (1990).

ΤΟ ΑΤΟΜΟ σχολιάζει: Ο εξαίρετος δημόσιος υπάλληλος της εποχής εκείνης, που υπηρετεί αόκνα το δημόσιο συμφέρον και πολιτεύεται για να μπορέσει να προσφέρει έτι περισσότερα, έχει σήμερα αντικατασταθεί από το κομματόσκυλο-συνδικαλιστή που υπηρετεί άοκνα το κομματικό «δημόσιο» συμφέρον και πολιτεύεται για να μπορέσει να προσφέρει έτι περισσότερα ...στον εαυτό του.
Αυτό είναι έργο ΠΑΣΟΚ, για την ακρίβεια έργο Ανδρέα Παπανδρέου και της «προς τα κάτω» εξίσωσης (για να μην πω ισοπέδωσης) των πάντων. Γι' αυτό είκοσι χρόνια τώρα, υποχωρούμε και ως χώρα και ως κοινωνία και ως πολιτισμός...