8.10.08

Οικονομική κρίση: Πως άρχισε...

Έφτασε ως μήνυμα κάποια στιγμή σήμερα στο mailbox μου
The International Financial & Political Crisis EURO - Dollar
I have the pleasure to Invite you All to the NEW Group I have created on the International Financial and Political Crisis EURO - Dollar
http://www.facebook.com/group.php?gid=39992927500
Για τους Έλληνες: μια Ανάλυση του 'Ιωνα Στεριώτη, που δημοσιεύτηκε σε εφημερίδες στις 12 Αυγούστου 2007, και προέβλεπε μα απόλυτη ακρίβεια την οικονομική κρίση, που επρόκειτο να ακολουθήσει μετά την λανθασμένη απόφαση της Ε.Κ.Τ. να αυξήσει τα επιτόκια στο ΕΥΡΩ
Ion Steriotis

Εκείνη τη στιγμή δεν με απασχόλησε, «θα το δω το απόγευμα» σκέφτηκα. Όταν το απόγευμα βρήκα και διάβασα το άρθρο, προβληματίστηκα... «Πόσο απλά μπορεί να είναι μερικά πράγματα», σκέφτηκα. Προσθέτω στη συλλογή μου και αναδημοσιεύω το άρθρο του Ίωνα Στεριώτη, πιστεύω ότι όπως εγώ θα συμφωνήσετε κι εσείς σε πολλά (αν όχι σε όλα) από τα γραφόμενα.

Ο Πολιτικός και Οικονομικός Αναλυτής, Ίων Στεριώτης, Αντιπρόεδρος του EuroBusiness, δήλωσε σήμερα [12.8.07] τα εξής για την διεθνή Οικονομική και Χρηματιστηριακή κρίση:

Περίληψη / Τίτλοι:
Λάθος η ενέργεια της ΕΚΤ να αυξήσει τα επιτόκια του Ευρώ, δημιουργώντας:
  • αποσταθεροποίηση του δολαρίου / αύξηση των επιτοκίων του / κατάρρευση του τομέα της οικοδομής στις ΗΠΑ
  • αναστάτωση στις διεθνείς αγορές
  • αυξητική τάση του πληθωρισμού
  • περιορισμό της ανάπτυξης στον χώρο της Ευρωζώνης
  • μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών
η πραγματική αναστάτωση θα υπάρξει τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου, όταν αλλάζουν τα συμβόλαια σε τοποθετήσεις νομισμάτων

Ο κ. ‘Ιων Στεριώτης δήλωσε τα εξής:
«...η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αύξησε τα τελευταία δύο χρόνια τα επιτόκια του Ευρώ περισσότερο από δύο μονάδες. Σαν αιτιολογία της κινήσεως αυτής ο Πρόεδρος της ΕΚΤ δήλωσε προσπάθεια των νομισματικών αρχών να τιθασεύσουν τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη.
Το περίεργο είναι ότι πριν από δύο χρόνια ο πληθωρισμός ήταν ήδη χαμηλός και συνεχίζει να παραμένει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα ακόμη και στην χώρα μας.
Τα σημερινά επιτόκια είναι διπλάσια από τον μέσο πληθωρισμό της Ευρωζώνης. Το γεγονός αυτό αντί να μειώνει τον πληθωρισμό τον αυξάνει, γιατί δημιουργεί αυξημένο κόστος σε ολόκληρο το παραγωγικό, διαμετακομιστικό και εμπορικό σύστημα της Ευρωζώνης, - κόστος, που προστίθεται στις τιμές, ωθώντας τις τιμές και τον πληθωρισμό προς τα επάνω
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των υψηλών επιτοκίων στην χώρα μας, που είναι τόσο υψηλά σε σχέση με το βασικό επιτόκιο του Ευρώ, ώστε υποχρεώνουν όλες τις Επιχειρήσεις σε συνεχείς ανατιμήσεις των προϊόντων και των υπηρεσιών τους.
Το παιχνίδι επιτοκίων / πληθωρισμού μπορεί να είναι αποδοτικό μέσα σε μία χώρα, αλλά δεν μπορεί να εφαρμοστεί πλέον στην Ευρωζώνη, γιατί το Ευρώ έχει γίνει πλέον διεθνές νόμισμα αποταμίευσης. Κατά συνέπεια ή κάθε τροποποίηση των επιτοκίων του Ευρώ προσελκύει ή διώχνει δισεκατομμύρια κεφαλαίων.
Σήμερα το Ευρώ θεωρείται σαν ένα από τα ισχυρότερα, δηλαδή τα πλέον σίγουρα (από πλευράς ισοτιμιών), ίσως το «σκληρότερο» διεθνές νόμισμα του κόσμου: ήδη πριν από 4 μήνες η μάζα των κεφαλαίων σε Ευρώ ανά την υφήλιο ξεπέρασε την αντίστοιχη μάζα κεφαλαίων σε δολάρια
Από την στιγμή, που και το επιτόκιο του Ευρώ ξεπερνάει το 4%, γίνεται και νόμισμα, όχι απλά σίγουρο, αλλά και πολύ αποδοτικό για τους κεφαλαιούχους ολοκλήρου της υφηλίου (Κρατικά αποθεματικά, τράπεζες, επιχειρήσεις, funds, ιδιώτες επενδυτές).
Ταυτόχρονα προσελκύει το ενδιαφέρον εκατομμυρίων μικροκαταθετών, σε όλα τα σημεία του πλανήτη, οι οποίοι «γυρίζουν» τα κεφάλαια τους από δολάρια σε ευρώ, γι’ αυτό και η ισοτιμία Ευρώ / δολαρίου πέρασε μετά την τελευταία αύξηση επιτοκίων από το 1,20 προς το 1,35 με τάση προς το 1,40. Εάν η Fed δεν απαντήσει τώρα με νέα αύξηση επιτοκίων, η ισοτιμία μπορεί να πλησιάσει ακόμη και το 1,60, γεγονός, που θα σημαίνει υποτίμηση του δολαρίου έναντι του ευρώ κατά 50% μέσα σε 4 χρόνια!
Η προ διμήνου αύξηση των επιτοκίων του Ευρώ κατά 0,25 πιστεύω ότι είτε ήταν λανθασμένη ή διαφορετικά αποσκοπούσε σε κάποιον κρυφό στόχο. Ο στόχος αυτός θα ήταν να γίνει το Ευρώ το διεθνές «νόμισμα αναφοράς» για το εμπόριο, για το πετρέλαιο και για τους ναύλους.
Σε ολοσέλιδη ανάλυση, που δημοσιεύτηκε πριν από δύο ακριβώς χρόνια σε έγκυρη καθημερινή εφημερίδα, εξέφρασα την προσωπική άποψη ότι το δολάριο είναι η μεγαλύτερη νομισματική φούσκα και ότι δεν υπάρχει πετρελαϊκή κρίση, αλλά οι χώρες και οι εταιρείες, που παράγουν πετρέλαιο δεν θέλουν πια να πληρώνονται σε υποτιμημένα δολάρια αλλά σε ευρώ. Ο Σαντάμ Χουσεΐν, που ζήτησε επίσημα να πληρώνεται το πετρέλαιο του Ιράκ σε Ευρώ, ευρίσκεται σήμερα στο χώμα και Ρώσος πετρελαιοπαραγωγός, που ζήτησε Ευρώ για το πετρέλαιο του, ευρίσκεται σήμερα στην φυλακή. Από τότε κάθε υποτίμηση του δολαρίου, ακολουθεί την ίδια ημέρα αύξηση της τιμής του πετρελαίου.
Σήμερα το Ευρώ μπορεί να γίνει το παγκόσμιο νόμισμα αναφοράς, δηλαδή όλες οι διεθνείς συναλλαγές, οι τιμές πετρελαίου και οι ναύλοι να εκφράζονται σε Ευρώ. Όλοι οι δείκτες της Ευρωπαϊκής Οικονομίας συνηγορούν σ’ αυτό. Αλλά η αλλαγή αυτή θα είχε καταστροφικές συνέπειες για τις ΗΠΑ. Ολόκληρο το σημερινό οικονομικό οικοδόμημα των ΗΠΑ θα κατέρρεε μέσα σε 5 εργάσιμες ημέρες, γιατί όλοι θα έσπευδαν να κάνουν ομαδικές πωλήσεις δολαρίων και αγορές Ευρώ.
Το Δημόσιο χρέος των ΗΠΑ, όπως παρουσιάζεται καθημερινά στο debt clock, έφθασε χθες τα 9 τρις δολ και αυξάνει κάθε μέρα κατά 1,5 δισ δολ. Το πελώριο αυτό χρέος καλύπτουν την περίοδο αυτή κυρίως η Κίνα και οι Ινδίες, οι οποίες κάνουν τεράστιες επενδύσεις [και πωλήσεις] στις ΗΠΑ, αγοράζουν ή δημιουργούν τεράστιες επιχειρήσεις εκεί και αντλούν τεχνογνωσία, στην οποία οι ΗΠΑ έχουν ακόμη τα πρωτεία.
Για να συγκρατήσει το ενδιαφέρον των ξένων κεφαλαιούχων στο δολάριο, η Fed προχώρησε σε συνεχείς αυξήσεις των επιτοκίων της, προσπαθώντας να κρατήσει σταθερή την ισοτιμία δολαρίου / ευρώ γύρω στο 1,20. Και η Fed δικαιολόγησε τα αυξημένα επιτόκια «για συγκράτηση του πληθωρισμού», όταν ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ ήταν και είναι αμελητέος, όπως δήλωσε και ο Πρόεδρος Μπους στην πρόσφατη παρέμβαση του για στήριξη του δολαρίου.
Η αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων στην μεν διεθνή αγορά νομισμάτων κατάφερε να διατηρήσει την ισοτιμία δολαρίου / Ευρώ στο 1,20 αλλά στην εσωτερική Αμερικανική αγορά οδήγησε σε αδυναμία των νοικοκυριών να ανταποκριθούν στις δόσεις τους, γιατί εκεί οι αυξήσεις μισθών είναι μετρημένες και ο κάθε Αμερικανός μαθαίνει από μικρός την αξία του κάθε δολαρίου. Αποτέλεσμα να καταρρεύσει και ολόκληρο το κύκλωμα, που τροφοδοτεί με κεφάλαια την χρηματοδότηση της οικοδομής στις ΗΠΑ.
Υπάρχει περίπτωση οι γραφειοκράτες της ΕΚΤ να έχουν θέσει σαν στόχο τους να ανατρέψουν το δολάριο και να επιβεβαιώσουν την κυριαρχία του Ευρώ σαν νομίσματος σιγουριάς, σαν νομίσματος αποταμιεύσεως αλλά και σαν «νομίσματος αναφοράς» για το παγκόσμιο εμπόριο. Οι πρόσφατες αυξήσεις επιτοκίων μόνον εκεί οδηγούν. Αλλά μια τέτοια απόφαση εγκυμονεί τεράστιους πολιτικούς κινδύνους και θα πρέπει να προέρχεται από τα Πολιτικά όργανα της Ε.Ε. και όχι από τον περιοδεύοντα κ. Τρισέ, ούτε από τον θεωρητικό καθηγητή, κ. Παπαδήμα, ούτε από κάποιους τεχνοκράτες της Φρανκφούρτης.
Ήδη οι ΗΠΑ στρέφονται κατά της Ρωσίας, που έχει περιορίσει τις αγορές αμερικανικών χρεογράφων, και ανακινούν το σκιάχτρο ενός νέου Ψυχρού Πολέμου και κατά του παλαιού φίλου τους Πούτιν, ο οποίος χάρις στη υποτίμηση του δολαρίου, και τις άφθονες πρώτες ύλες της χώρας του έγινε πάμπλουτος και ανεξάρτητος. Και για όσους παρακολουθούν την ιστορία του κόσμου τα τελευταία εκατό χρόνια μέσα από το φακό της οικονομίας, βλέπουν ότι αν οι ΗΠΑ πιεστούν οικονομικά δεν θα περιοριστούν σε έναν δεύτερο Ψυχρό Πόλεμο, ούτε σε έναν εμπορικό πόλεμο κατά της Κίνας, που ήδη έχει αρχίσει με αυστηρούς ποιοτικούς ελέγχους και ανακλήσεις εκατομμυρίων κινεζικών προϊόντων.
Το 1980, όταν περνάγαμε μια παρόμοια πετρελαϊκή / νομισματική κρίση, που κατά την προσωπική μου κρίση είναι πανομοιότυπη με την σημερινή, οι ΗΠΑ είχαν αναγκαστεί να αυξήσουν τα επιτόκια των δολαρίων (ή ευρωδολαρίων, όπως ονομαζόντουσαν τότε) μέχρι και 18.5% (!) για να σταθεροποιήσουν το κύρος και την διεθνή ισοτιμία του δολαρίου. Τότε όμως «απέναντι» στο δολάριο ήταν το μάρκο και το ελβετικό φράγκο ενώ σήμερα απέναντι στο δολάριο είναι το πανίσχυρο Ευρώ, το εθνικό νόμισμα 400 περίπου εκατομμυρίων Ευρωπαίων.
Αυτήν την στιγμή η ΕΚΤ θα μπορούσε να αποκλιμακώσει την πίεση στο δολάριο και την διεθνή κρίση μειώνοντας τα επιτόκια του Ευρώ. Με τον τρόπο αυτό υπάρχει ελπίδα ότι η ισοτιμία δολαρίου / ευρώ να επιστρέψει στα επίπεδα του 1.20 και οι αγορές να βρουν ξανά την ισορροπία τους.
Σήμερα οι ΗΠΑ έχουν δύο επιλογές: υποτίμηση του δολαρίου ή αύξηση των επιτοκίων. Η επίσημη υποτίμηση θα είχε γι’ αυτούς τις καταστροφικές συνέπειες, που προανέφερα, δηλαδή να χάσει το δολάριο τα πρωτεία και να μπει στο περιθώριο. Αν αυξήσουν κι’ άλλο τα επιτόκια του δολαρίου, θα συνεχιστεί η ίδια τραγική σημερινή κοινωνική κατάσταση , που έχει οδηγήσει σε πλήρη κατάρρευση εκατομμύρια Αμερικανικών οικογενειών, που έχουν στεγαστικά δάνεια.
Και οι δύο επιλογές θα τους είναι σίγουρα εξαιρετικά δύσκολες. Σαν μόνη διέξοδο οι ΗΠΑ δεν θα είχαν άλλη επιλογή από την άσκηση βίας εναντίον κάποιου «τρομοκράτη» – για να θυμίσουν ότι είναι η μεγάλη δύναμη και θα πρέπει όλοι να την συνδράμουν όταν έχει (οικονομικά) προβλήματα».

Ο κ. ‘Ιων Στεριώτης παρατήρησε συμπερασματικά τα εξής:
«...Λάθος της ΕΚΤ ή κάποιος κρυφός στόχος η αύξηση των επιτοκίων του Ευρώ; Ίσως την λύση στην κατάσταση, που έχει δημιουργηθεί να την δώσει ο Πρόεδρος Νικόλας Σαρκοζύ, ο οποίος στον κεντρικό προεκλογικό του λόγο είχε ταχθεί κατά της αύξησης των επιτοκίων του Ευρώ. Άσκησε πίεση και στην πρόσφατη συνάντηση των ηγετών της Ε.Ε., αλλά τα επείγοντα θέματα της ατζέντας δεν επέτρεψαν την συζήτηση του θέματος. Ίσως η κρίση και οι ισοτιμίες δολαρίου / ευρώ να συζητήθηκαν στις συναντήσεις, που είχε με τον Αμερικανό Πρόεδρο.
Το βέβαιο πάντως είναι ότι μετά από ακριβώς 40 χρόνια επιβεβαιώνεται ο Πρόεδρος Μάο, που χαρακτήριζε από τότε τις ΗΠΑ [και την οικονομία της;] χάρτινη τίγρη. Και ο Κίσινγκερ, που συμβούλεψε την ιστορική επίσκεψη Νίξον στην Κίνα, τώρα αποδεικνύεται κακός Σύμβουλος, γιατί η είσοδος της Κίνας στις διεθνείς αγορές και κυρίως στην αγορά της υψηλής τεχνολογίας, έκοψε τελείως τις ΗΠΑ από τις παραδοσιακές εξαγωγικές αγορές της και σήμερα ανατρέπει τις ΗΠΑ από τον θρόνο του παγκόσμιου οικονομικού ηγέτη.
Κατά την γνώμη μου αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα την εβδομάδα αυτή (μείωση των επιτοκίων σε Ευρώ) η όλη κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε διεθνή αναταραχή και ριζικές ανακατατάξεις τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου.»

‘Ιων Π. Στεριώτης
Πολιτικός και Οικονομικός Αναλυτής
Πρόεδρος EuroBusiness
[*] ο κ. ‘Ιων Στεριώτης έχει διατελέσει Γενικός Διευθυντής του Γραφείου Αντιπροσωπείας στην Ελλάδα της Τράπεζας SOCIETE GENERALE, Νομικός και Οικονομικός Σύμβουλος της Τράπεζας UBS για 22 χρόνια και Πρόεδρος του Συνδέσμου Εισηγμένων Εταιρειών Χ.Α.

Κλείνω χωρίς περαιτέρω σχόλια, απλά σας υπενθυμίζω τα πρόσφατα σχόλια μου σχετικά με την οικονομική κρίση, πολλά από τα οποία βρίσκουν την απάντηση ή στήριξη τους στο άρθρο του Ιώνα Στεριώτη.