17.9.08

Lehman Brothers και η οικονομία του αέρα...

Η πτώχευση (και) της Lehman Brothers είναι μια (ακόμα) ευκαιρία. Μια ευκαιρία να ξαναστήσουμε την παγκόσμια οικονομία σε πραγματική βάση. Τι έκανε η Lehman Brothers τόσα χρόνια;; Επένδυε... σε τί;; Σε πραγματικές αξίες;; ΌΧΙ !!! Επένδυε σε προσδοκίες, επένδυε σε ρίσκο, επένδυε σε φήμες, επένδυε σε αέρα...
Και όταν ο αέρας αυτός σταμάτησε να φυσάει (απλά γιατί σταμάτησε το «σύστημα Lehman» να φυσάει για να τον κινεί...) τότε η Lehman κατέρρευσε. Γιατί δεν είχε καμιά βάση στέρεα να πατήσει, να ακουμπήσει.
Μπορεί να τα λέω λίγο απλοϊκά, τελικά όμως έτσι απλοϊκές ήταν και είναι οι αρχές με τις οποίες χτίστηκαν τα οικονομικά δόγματα της σύγχρονης εποχής. Απλά, αντί να ανταλλάσουμε κοτόπουλα με ρύζι και να προσπαθούμε να προσδιορίσουμε την αξία ενός εκάστου για να προκύψει το σωστό προϊόν της ανταλλαγής, ορίσαμε ότι το κάθε είδος και υπηρεσία θα το αντιστοιχίζουμε με μια νομισματική αξία (δείτε την αντιστοίχιση του όρου νόμισμα ως ουσιαστικού του ρήματος νομίζω...).
Εκεί πρέπει να προέκυψε και οι έννοιες του δανεισμού και της επένδυσης: κάποιοι παραγωγοί είχαν την ανάγκη να διευρύνουν και να εξελίξουν τις παραγωγικές τους δυνατότητες, χρειάζονταν έξτρα νομίσματα τώρα και θα τα εξοφλούσαν αργότερα. Η λύση μία: κάποιος που έχει παραπάνω νομίσματα !! Οι τρόποι δύο: δανεισμός (χρησιμοποιώ τα νομίσματα σου σήμερα για να δημιουργήσω πρόσθετο κέρδος και σου τα επιστρέφω σε προσυμφωνημένο χρόνο με προσυμφωνημένη προσαύξηση, μερίδιο από τα κέρδη που αποκόμισα) και επένδυση (χρησιμοποιώ τα χρήματα σου ες αει και αποδίδω σε τακτά διαστήματα μερίδιο από το συνολικό κέρδος της δραστηριότητας μου).
Ως εδώ καλά !! Εκείνο όμως που φαίνεται να ξεχνάμε πλέον όλοι είναι ότι όποιος τρόπος και να επιλεγεί ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΖΕΤΑΙ ΣΕ ΕΝΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ: κάτι παράγεται και θα παράγεται !!! Η σημερινή πραγματικότητα δυστυχώς το επιβεβαιώνει: η Lehman και η κάθε Lehman δεν επενδύουν, δεν αντιστοιχίζουν τα χρήματα τους με πραγματικές αξίες, με παραγώμενα, απλά τζογάρουν !! Και πλέον, δεν τζόγαραν απλά στο ...επόμενο χαρτί, τζόγαραν στην επόμενη μοιρασιά, στην επόμενη τράπουλα... σε κάτι που δεν υπάρχει... σε κάτι που ίσως συμβεί !!! Και μετά, όταν είχαν σπρώξει το χρήμα στο τραπέζι, ασχολούνταν με τον γκρουπιέρη, το κράτος, προσπαθώντας να τον κάνουν να κάνει αυτά που θέλουν, όπως τα θέλουν και όποτε τα θέλουν...
Τι εννοώ;; Ας φτιάξουμε μια τυχαία ιστορία... Διαβάστε: η εταιρία Α προτείνει και πωλεί «συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης» ότι το πετρέλαιο θα πωλείται 120 δολ. σε έξι μήνες, κατόπιν ασφαλίζει στην εταιρεία Β τα μελλοντικά της έσοδα και τα μελλοντικά της κέρδη από αυτό το συμβόλαιο-προϊόν, η οποία εταιρεία Β είναι συμβεβλημένη ως αντασφάλιση των εργασιών της με την εταιρεία Γ, η οποία εταιρεία Γ είναι κύριος μέτοχος και ιδιοκτήτης της τράπεζας Δ, η οποία τράπεζα Δ χρηματοδοτεί και δανείζει την εταιρία Α δεχόμενη ως εγγύηση το ασφαλιστήριο συμβόλαιο απόδοσης του σούπερ προϊόντος (θυμάστε αλήθεια την σούπερ Μαντολίνη του Βουτσά;;). Έχουμε προϊόν εδώ;; Όχι βέβαια... ένα στοίχημα έχουμε, ένα ρίσκο, έναν τζόγο... Και όλοι τρέχουν να προλάβουν να πάρουν μερδικό από το τίποτα... Και όταν δεν βγαίνει τι γίνεται;; Θα το κάνουμε να βγει !! Με κάθε τρόπο !!! Και αμα ζορίσουν τα πράγματα θα ζητήσουμε και την κρατική ενίσχυση...
Διαβάστε τώρα και μια άλλη, επίσης τυχαία, ιστορία: ο Γιώργος αισθάνεται ότι «έχει ρέντα» έτσι πιστεύει και το λέει ότι την άλλη βδομάδα στο καζίνο θα παίξει και θα διπλασιάσει το κεφάλαιο του, μάλιστα πείθει και τον Γιάννη για τη μεγάλη του ρέντα και τον κάνει εγγυητή του. Ο Γιάννης βέβαια έχει τις πλάτες του κουμπάρου του, του Κώστα, για να του καλύπτει τις ζημιές, καθώς ο Κώστας είναι πλέον ο πατριάρχης και διαχειρίζεται την περιουσία της Οικογένειας του. Μιας οικογένειας της οποίας μέλη έχουν κατά καιρούς διευκολύνει τον Γιώργο στις δραστηριότητες του στηριζόμενες στη φιλία και την εγγύηση του Γιάννη... Ο Γιώργος ξεκινάει να παίξει, πρέπει να κερδίσει ότι και να γίνει, όλοι τον παρακολουθούν, έχει φτιάξει έναν τεράστιο κύκλο προσδοκιών... έτσι ανοίγεται, εκβιάζει, πιέζει, κλέβει, προσπαθεί να ξεγελάσει αδαείς παίκτες να εμπιστευτούν τα χρήματα τους στη ρέντα του και να κερδίσουν...
Που διαφέρουν οι δύο ιστορίες;; Στην ουσία πουθενά !! Απλά στην πρώτη ιστορία την εταιρεία Α τη λέμε επενδυτή και την ...τιμάμε εμπιστευόμενοι εκεί το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον μας, στη δεύτερη ιστορία τον Γιώργο τον λέμε τζογαδόρο και δέσμιο του πάθους του και τον απομονώνουμε... με το ζόρι του δίνουμε ένα ποτήρι νερό...
Γι'αυτό σας λέω, είναι μια ευκαιρία να σκεφτούμε, να επανακαθορίσουμε το τι ειδους οικονομία θέλουμε... Οικονομία με βάσεις και αρχές ή οικονομία του αέρα... Καλημέρα σας !!